Struktura funkcjonalno-przestrzenna gminy

5/5 - (5 votes)

praca dyplomowa z zakresu samorządu terytorialnego

Struktura funkcjonalno-przestrzenna gminy odnosi się do sposobu, w jaki gmina jest zorganizowana, aby realizować swoje cele i obowiązki. Zazwyczaj składa się z kilku departamentów, takich jak administracja, edukacja, zdrowie, bezpieczeństwo, transport i rozwój ekonomiczny, które są odpowiedzialne za konkretne obszary działania. Struktura funkcjonalno-przestrzenna uwzględnia również terytorialne podziały gminy, takie jak osiedla, dzielnice czy wsie. Celem takiej organizacji jest zapewnienie efektywności i sprawności w realizacji zadań publicznych przez gminę.

Zanim zacznie się badać całościowo strukturę funkcjonalno-przestrzenną należy przyjrzeć się poszczególnym zjawiskom i cechom wspólnie charakteryzującym tą strukturę w przestrzeni.

Najważniejszą wielkością (wartością), która w pierwszej kolejności decyduje o poziomie, potencjale i zróżnicowaniu funkcjonalnym państwa, jest ludność. O pozycji ekonomicznej i sile danego regionu, czy innego obszaru, decydowały zawsze dwie cechy – liczba ludności i szeroko pojęta jakość tej ludności. Wzajemne relacje między tymi cechami wpływają z jednej strony na potencjał, a z drugiej na poziom ekonomiczny. Tak, czy inaczej obie mają jednakowe znaczenie przy rozważaniach nad strukturą funkcjonalno-przestrzenną.

Do cech opisujących ludność ilościowo z pewnością należy zaliczyć zjawiska demograficzne takie jak: liczba ludności ogółem i na 1 km2, migracje i przyrost ludności; natomiast do cech przedstawiających jakość ludności – zjawiska społeczno-ekonomiczne tj.: udział pracujących i struktura zatrudnienia, stopa bezrobocia, przeciętne wynagrodzenia, poziom telefonizacji itp. O jakości ludności pośredni świadczą też zjawiska gospodarcze przedstawiające efekty jej działalności np.: wartość środków trwałych, przychody z działalności przedsiębiorstw, rentowność, nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach itp. Zjawiska te przedstawione są głównie poprzez wskaźniki względne (w odniesieniu do liczby mieszkańców, powierzchni lub innego tła), ale w niektórych przypadkach także poprzez wartości bezwzględne, aby uwzględnić istotne różnice w potencjale województw, czy powiatów.

Zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami w pierwszej kolejności zostaną przedstawione zjawiska demograficzne. Gęstość zaludnienia Polski jest bardzo charakterystyczna dla Europy i wynosi średnio 141 osób na 1 km2, przy czym zróżnicowanie (dla powiatów) wynosi od 25 osób/km2 na obszarach najsłabiej zaludnionych i zurbanizowanych, do 4482 osób/km2 na obszarach miejskich. Praktycznie w Polsce nie ma terenów nie zaludnionych, a co za tym idzie nie zagospodarowanych przez człowieka. Analizując jednak mapy gęstości zaludnienia, zarówno powiatów jak i województw, można wyróżnić w przestrzennej strukturze kraju obszary o wyraźnym zagęszczeniu ludności i obszary względnie słabo zaludnione.

Generalnie w Polsce występują dwie strefy skupiające znaczny potencjał ludności. Pierwsza południowa strefa ciągnie się szerokim pasem od Dolnego Śląska poprzez Śląsk Opolski i Górny, aż do Małopolski i dalej do województwa Podkarpackiego. W pasie tym znajduje się największa aglomeracja miejska Polski (właściwie konurbacja) – GOP oraz tak duże miasta jak Kraków i Wrocław. Druga strefa o mniejszej zwartości i zasięgu znajduje się w centralnej części kraju i obejmuje aglomeracje: warszawską, łódzką, poznańską i bydgosko-toruńską oraz znaczne obszary wokół nich, łączące się w jedną dającą się wyodrębnić całość przestrzenną o zwiększonym skupieniu ludności. Łącząc przestrzennie te dwie strefy oraz obszar wokół aglomeracji trójmiejskiej (także o zwiększonym zagęszczeniu ludności) otrzymamy na mapie Polski „trójkąt”, który wyznacza zasięg największego skupienia ludności, a co za tym idzie, także największego zagospodarowania. Z kolei na północno-zachodnich i północno-wschodnich terenach kraju wyraźnie występuje zjawisko niszy demograficznej.

Na zróżnicowanie potencjału ludności obecnych województw i wynikającej z tego ich siły i rangi, wpływ mają dwa czynniki – wielkość przestrzenna województwa i jego gęstość zaludnienia. Stąd różnice te są znaczne, skrajne wielkości ludności ogółem wynoszą – nieco ponad 1 mln (lubuskie, opolskie) i około 5 mln (mazowieckie, śląskie). Generalnie jednak najludniejsze województwa występują na terenie wspomnianego wcześniej „trójkąta” i niekoniecznie wyróżniały się dużą powierzchnią (śląskie, małopolskie). Stąd wniosek, że o dużej liczbie ludności województwa w największym stopniu decyduje duża gęstość zaludnienia.

Wbrew ogólnym przypuszczeniom obszary o dużym zaludnieniu nie pokrywały się w całości z obszarami o wysokim udziale ludności miejskiej. Reguła ta sprawdzała się tylko w przypadku dużych aglomeracji: GOP, Warszawa, Łódź – miasta te z jednej strony już samą swoją wielkością i liczbą ludności wpływają na podniesienie zarówno wskaźników urbanizacji jak i gęstości zaludnienia, a z drugiej pobudzają wokół siebie rozwój miast satelickich i suburbanizację. Natomiast tereny wyróżnione wcześniej jako słabo zaludnione okazały się typowo miejskimi (zachodniopomorskie, lubuskie, warmińsko-mazurskie) – choć z rzadką siecią osadniczą, szczególnie wiejską. Odwrotna sytuacja występuje w przypadku województw małopolskiego i podkarpackiego, w których niemal połowa z dużego potencjału ludności ogółem zamieszkuje gęstą sieć wsi i małych miasteczek.

Równie istotne znaczenie dla struktury ludności mają zachodzące obecnie w niej zmiany. Migracje i przyrost naturalny wpływają na przesunięcia potencjału ludnościowego w przestrzeni. Dodatkowo wskaźnik migracji dostarcza także informacji o poziomie rozwoju społeczno-ekonomicznego na danym obszarze, ponieważ ludzie migrują głównie do tych miejsc, gdzie mają szansę na lepsze warunki życia. Również w tym przypadku duże miasta oddziałują polaryzująco na otaczające je obszary, dlatego sąsiadujące z nimi powiaty są niemal jedynymi o dodatnim saldzie migracji (poza nimi tylko w nielicznych miejscach, między aglomeracjami, występują pasmowe układy powiatów o dodatnim saldzie migracji). Pozostałe tereny cechują się zwiększonym odpływem ludności, szczególnie te leżące na obrzeżach kraju, z dala od dużych miast i raczej słabo zaludnione, chociaż ta ostatnia zasada w kilku przypadkach nie ma potwierdzenia (Górny Śląsk, Przedgórze Sudeckie). Charakterystycznym zjawiskiem w ostatnich latach jest zmniejszenie napływu ludności do wewnętrznych stref aglomeracji. W wielu przypadkach (Gdańsk, GOP) saldo migracji jest już ujemne, w pozostałych minimalnie dodatnie. Jest to efekt głównie przenoszenia się ludności wielkomiejskiej na peryferie poza granicami administracyjnymi miast.

Rozpatrując zjawisko migracji w województwach, należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że tylko 5 z nich odznacza się dodatnim saldem oraz, że są one bardzo zróżnicowane zarówno pod względem potencjału ludności (mazowieckie a lubuskie) jak i gęstości zaludnienia (małopolskie a wielkopolskie). Najbardziej jednak istotne jest to, że kierunki migracji ludności skupiają się na niewielu tylko obszarach, choć rozrzuconych przestrzennie.

Po dodatkowym uwzględnieniu przyrostu naturalnego można otrzymać wynik przyrostu ludności ogółem w badanych jednostkach terytorialnych. Łatwo można zauważyć, że w większości z nich ujemne saldo migracji jest rekompensowane przez odpowiednio wysokie wartości przyrostu naturalnego. Charakterystyczny wyjątek stanowią tutaj duże miasta, w których do znacznego odpływu ludności dokłada się ujemny przyrost naturalny. Z tego powodu już od wielu lat w miastach tych spada liczba ludności i zjawisko to ciągle się pogłębia. Odwrotna sytuacja występuje natomiast na ich obrzeżach, gdzie przyrost ludności jest najwyższy w kraju. Generalnie nieco ponad połowa obszaru Polski odznacza się wzrostem zaludnienia (największym na Pomorzu Zachodnim i w Małopolsce) i jest to wzrost spowodowany raczej dużym przyrostem naturalnym niż napływem ludności. Obszary cechujące się ubytkiem ludności to głównie pas ciągnący się od południowego-zachodu (Dolny Śląsk – głównie Przedgórze Sudeckie, Śląsk), przez centralną Polskę (łódzkie), do północnego-wschodu (lubelskie, podlaskie). Obraz taki szybko może jednak ulec zmianie, gdyż z roku na rok przyrost naturalny maleje, a wraz z nim kurczą się obszary, na których przybywa ludności.

Po przeanalizowaniu zjawisk demograficznych przedstawiających głównie rozmieszczenie potencjału ludnościowego, jego przesunięcia i rozwój, czas na przeanalizowanie cech przedstawiających jakość i poziom ludności oraz obszarów przez nią zamieszkanych. W pierwszej kolejności omówione zostaną zjawiska bezpośrednio odnoszące się do funkcjonalnych cech ludności. Do najważniejszych takich cech należą – poziom zatrudnienia oraz jego struktura. Wskaźnik liczby pracujących w odniesieniu do ogólnej liczby mieszkańców odznacz się wyraźną strefowością w swoim przestrzennym zróżnicowaniu. Najniższe wartości uzyskują województwa na południowo-zachodnich i północnych obrzeżach kraju (dolnośląskie, lubuskie, obydwa pomorskie, warmińsko-mazurskie), najwyższe województwa w centralnej i południowo-wschodniej części Polski (mazowieckie, świętokrzyskie, podkarpackie). Występuje tu dość silny związek ze strukturą zatrudnienia, a mianowicie z udziałem pracujących w rolnictwie i poza nim.

Wysokie wskaźniki zatrudnienia na obszarach o wysokim udziale pracujących w rolnictwie, czyli na obszarach rolniczych, można tłumaczyć tym, że występuje tam bardziej pełne i długookresowe zatrudnienie. Indywidualne gospodarstwa rolne, kosztem spadku efektywności, wchłaniają dużą część nadwyżek siły roboczej i gwarantują stałe zatrudnienie, do późnego wieku emerytalnego. W pewnym sensie odmienna sytuacja występuje na terenach o dużym udziale pracujących w przemyśle, gdzie redukcje zatrudnienia w podupadających lub restrukturyzujących się zakładach pozbawiły wielu ludzi możliwości pracy. Istotnym też czynnikiem wpływającym na poziom zatrudnienia jest struktura wiekowa ludności. Wschodnie rolnicze tereny cechują się większą młodością demograficzną (w przeciwieństwie do południowo-zachodniej i centralnej Polski), a przez to i większym udziałem ludności w wieku produkcyjnym.

Wskaźnik poziomu zatrudnienia w dużym stopniu jest odzwierciedlony przez stopę bezrobocia, ujawniającą niewykorzystane nadwyżki siły roboczej. Potwierdza się to w przypadku zachodnich i północnych województw objętych najwyższym bezrobociem. Najlepiej natomiast wypadały województwa o wysokim wskaźniku zatrudnienia, ale raczej z niezbyt wysokim udziałem w zajęciach rolniczych (mazowieckie, śląskie, wielkopolskie). Charakterystyczny wyróżnik na mapie bezrobocia w powiatach, zarówno na obszarach o wysokiej jak i niskiej stopie, stanowią duże aglomeracje miejskie, które są enklawami wyraźnie niższego (w praktyce minimalnego) bezrobocia.

Z kolei wpływ wysokości stopy bezrobocia można odnaleźć w udziale pracujących w usługach, głównie rynkowych oraz w liczbie osób fizycznych i spółek cywilnych na 1000 mieszkańców. Pod względem tych dwóch cech w Polsce występuje dość silne zróżnicowanie między częścią zachodnią, o wysokich wskaźnikach i częścią wschodnią (z wyjątkiem mazowieckiego), gdzie ich wartości są dużo niższe. Zarówno działalność osób fizycznych i spółek jak i zatrudnienie w zakładach usługowych (zresztą bardzo się ze sobą pokrywające) są efektem alternatywnych rozwiązań w obliczu wysokiego bezrobocia i braku perspektyw zatrudnienia w przedsiębiorstwach przemysłowych lub w rolnictwie. Na zwiększenie liczby osób fizycznych, spółek i pracowników usługowych wpływ mają także duże miasta oraz ogólnie wysoki poziom urbanizacji, ponieważ to właśnie miasta pełnią najbardziej zorganizowane i wyspecjalizowane funkcje usługowe.

Prześledzenie udziału zatrudnionych w poszczególnych sektorach gospodarki jest szczególnie ważne, gdyż w ten sposób uzyskać można podstawowe informacje o stopniu rozwoju społecznego i gospodarczego. Sektor rolniczy traci obecnie na znaczeniu (przynajmniej w aspekcie ilościowym) na rzecz bardziej nowoczesnego i prorozwojowego sektora usług, dlatego duża reprezentacja w społeczeństwie zajęć rolniczych świadczy raczej o słabszym znaczeniu ekonomicznym i mniejszym potencjale rozwojowym, duża natomiast reprezentacja usług, w tym osób fizycznych i spółek cywilnych, przy umiarkowanym udziale przemysłu (głównie jego nowoczesnych gałęzi), daje podstawy do bardziej intensywnego i optymalnego funkcjonowania gospodarki. Jeszcze bardziej precyzyjnych informacji poziomie społeczno-ekonomicznym dostarczają takie dane jak liczba nauczycieli akademickich na 10 000 ludności. W tym przypadku zróżnicowanie przestrzenne sprowadza się właściwie tylko do dużych miast, gdyż niemal wyłącznie tam występują ośrodki akademickie i naukowe. Generalnie im większa aglomeracja centralna oraz im więcej dużych miast w województwie, tym ma ono większy udział pracowników naukowych i akademickich, a to ma ogromny wpływ na rozwój obszaru.

Wszystkie wskaźniki ekonomiczne dotyczące funkcjonowania i jakości gospodarki są silnie skorelowane z wcześniej omówionymi zjawiskami. Podstawowym w tym przypadku wskaźnikiem jest wielkość przychodów z całokształtu działalności w przedsiębiorstwach, zarówno ogółem jak i w przeliczeniu na 1 mieszkańca. Na pierwsze miejsce wybijają się tradycyjnie obszary i województwa najsilniej zaludnione, o korzystnej strukturze gospodarki (usługi, przemysł) – szczególnie województwo mazowieckie, przewyższające pozostałe kilkakrotnie, z których najsilniejsze to duże jednostki z południowej i zachodniej Polski (śląskie, małopolskie, wielkopolskie, dolnośląskie). Po przeliczeniu przychodów na 1 mieszkańca sytuacja na mapie niewiele się zmienia – największe wielkości również uzyskują wcześniej wyróżnione województwa, w przeciwieństwie do tych położonych na wschodzie kraju. W przypadku wskaźnika rentowności ogólne tendencje nie mają potwierdzenia, a przyczyn zróżnicowania jego wartości należy się dopatrywać raczej w branżowej strukturze gospodarki (głównie przemysłu). Najbardziej nierentowne okazało się, silne pod względem innych zjawisk, województwo śląskie, a zaraz po nim sąsiednie opolskie – cechują się one dominacją monofunkcyjnego i przestarzałego przemysłu ciężkiego, wymagającego dużych nakładów bieżących i inwestycyjnych.

Równie słabo wypadają tradycyjnie rolnicze tereny wschodnie (warto jeszcze zwrócić uwagę, że najsilniejsze województwo mazowieckie odznacz się bardzo przeciętnie), najlepiej – zróżnicowane gospodarczo województwa: pomorskie, wielkopolskie, dolnośląskie, małopolskie. Następną ważną cechą, chociaż niezbyt obiektywnie odnoszącą się do poziomu rozwoju, jest wartość środków trwałych, czyli wielkość potencjału materialno-produkcyjnego, przypadająca na 1 mieszkańca. Największe skupienie środków trwałych występuje na obszarach tradycyjnie przemysłowych (województwa na południowych i północnych obrzeżach oraz mazowieckie), najmniejsze na obszarach rolniczych (ściana wschodnia). Wskaźnik ten może okazać się jednak mylny przy wyciąganiu wniosków, co do oceny obszarów, gdyż duża wartość (ilość) potencjału produkcyjnego nie zawsze koreluje z jego jakością i nowoczesnością. Bardziej obiektywne wyniki oceny można uzyskać analizując nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach. Nakłady te powiększają wartość środków trwałych, unowocześniając je przy tym i restrukturyzując, a to ma decydujące znaczenie dla dalszej kondycji gospodarki. Ich zróżnicowanie przestrzenne niekorzystnie odbija się na i tak już wcześniej słabo zainwestowanych obszarach, co jeszcze bardziej pogłębia różnice w zagospodarowaniu między silnymi a słabymi województwami. Znowu najbardziej doinwestowywane jest mazowieckie (w praktyce odnosi się to głównie do aglomeracji warszawskiej), a potem obszary zachodnie, podtrzymujące swoją przewagę nad wschodnią częścią kraju.

Logicznym jest rozumowanie, że pozytywnym zjawiskom ekonomiczno-gospodarczym w danym regionie towarzyszy wysoki poziom życia jego ludności, mierzony chociażby takimi wskaźnikami jak przeciętne miesięczne wynagrodzenie, czy liczba abonentów telefonii przewodowej na 1000 mieszkańców. Generalnie wysokość przeciętnych wynagrodzeń odpowiada wysokości przychodów z całokształtu działalności, a pewne odstępstwa są efektem redystrybucji dochodów i interwencyjnej polityki państwa (stąd także ich mniejsze regionalne rozbieżności). Zróżnicowanie natomiast wskaźnika telefonizacji jest dużo mniej uzależnione od ogólnej sytuacji ekonomicznej, bardziej natomiast od stopnia urbanizacji i charakteru wiejskiej sieci osadniczej. Nie ma także w tym przypadku charakterystycznego podziału kraju na część wschodnią i zachodnią, gdyż wysoką liczbę abonentów posiadają niektóre z województw wschodnich (podlaskie), natomiast część silnych ekonomicznie regionów (Śląsk, Małopolska) wypada sporo poniżej średniej krajowej. Zdecydowanie najlepiej wypada województwo mazowieckie, niewiele gorzej łódzkie i obydwa pomorskie, najgorzej świętokrzyskie i podkarpackie.

Po podsumowaniu omówionych w tej części pracy zjawisk i cech społeczno-gospodarczych można scharakteryzować obszary pod względem wielkości potencjału gospodarczego, poziomu jego rozwoju oraz pod względem jego dominujących funkcji. Można wyróżnić także pewne charakterystyczne tendencje, dotyczące kształtowania się układów struktury funkcjonalno-przestrzennej. Jednak bardziej precyzyjne i obiektywne wyniki, całościowo opisujące strukturę przestrzenną, można uzyskać dopiero po zsumowaniu najistotniejszych cech według odpowiednich metod statystycznych.

Omijając poważną niedogodność źródłową tej pracy, wynikającą z niemożności zebrania porównawczych danych statystycznych, dotyczących nowych jednostek terytorialnych, z okresu ostatnich lat, niezbędne stało się znalezienie innego sposobu pozwalającego na prześledzenie zachodzących zmian w obecnej strukturze funkcjonalno-przestrzennej. Pewnym rozwiązaniem tego problemu może być wyróżnienie – z jednej strony takich zjawisk (przedstawionych w tym rozdziale), które w sposób ilościowy obrazują potencjał ekonomiczny na danym obszarze, a z drugiej takich cech funkcjonalno-ekonomicznych, które jednoznacznie decydują o jego rozwoju. Odpowiednie porównanie i zanalizowanie (według aktualnych teorii społeczno-ekonomicznych) tak podzielonych dwóch rodzajów zjawisk i cech może doprowadzić do całkiem ciekawych wniosków (raczej teoretycznych) na temat przyszłych zmian w strukturze przestrzennej Polski.

Więcej prac dotyczących samorządu terytorialnego znajdziecie w serwisie – prace dyplomowe z samorządu terytorialnego. Co ważne – wszystkie prace są z przypisami i bibliografią.

Gmina jako jednostka podziału terytorialnego – zadania i kompetencje

5/5 - (6 votes)

Nawet najbardziej racjonalny i przemyślany plan rządu oraz administracji centralnej nie zapewni sam z siebie, że zadania, które przypadają całej administracji publicznej będą kompetentnie zrealizowane i wykonane. Niewątpliwie istnieją kategorie spraw i zadań, które mogą być przez administrację oraz rząd rozpoznane i załatwione metodą całkowicie samodzielną. Stanowczo jednak administracja państwa nie może funkcjonować płynnie bez istnienia rozbudowanego aparatu terenowego, bo to on jest odpowiedzialny za dopływ koniecznych informacji oraz spraw, a także jest gwarantem uszczegółowienia i realizacji ustaleń przyjętych w centrum. Z reguły największy procent zadań i obowiązków przypada samorządowi gminnemu. Jest to zrozumiałe i naturalne, bo gmina stanowi podstawową społeczność lokalną, związek osób mocno złączonych wspólnymi interesami.

Gmina w obecnym systemie prawnym RP jest głównym ogniwem samorządu terytorialnego[1]. Jak wynika z art. 164 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej[2]: „podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina”. Gmina będąc jednostką podziału terytorialnego państwa wykonuje zadania publiczne na określonym obszarze. Stanowi ona również związek osób, które zamieszkują dany teren. Jak mówi art. 1 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym[3]: „ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium”. Gmina realizuje zadania publiczne we władnym imieniu oraz ponosząc za nie własną odpowiedzialność. Posiada ona osobowość prawną a jej samodzielność podlega ochronie sądowej. Poza przypadkami, które są określone w przepisach ustawowych państwo nie może wkroczyć w sferę jej działań. Wynika z tego, iż wspólnota sama decyduje o swoich sprawach.

Brak hierarchicznego podporządkowania jednostek samorządu i ich organów podmiotom wyższego szczebla (ustrój samorządu jest jednopoziomowy), własne źródła finansowe, prawo własności, inne prawa majątkowe, możliwość zakładania, w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych tzw. związków komunalnych (międzygminnych), wybieralność organów samorządowych w wolnych wyborach – decydują o samodzielności gminy[4]. W gminie mogą być tworzone jednostki pomocnicze (sołectwa i osiedla, dzielnice). Ta wewnętrzna struktura gminy ma istotne znaczenie na terenach wiejskich, gdzie oparta jest na odległej tradycji, w wyniku której zasadniczą formą gminy wiejskiej w Polsce jest tzw., gmina zbiorowa, która obejmuje kilka bądź nawet kilkanaście wsi[5].

Samorząd gminny z założenia obejmuje swoim zakresem działania wszystkie sprawy mające charakter lokalny, które nie są zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Konstytucja określa w tym zakresie ogólną wytyczną, wymagając by samorządowi terytorialnemu przysługiwała istotna część zadań publicznych (art. 16 ust. 2), a także ustanawia domniemanie kompetencji na rzecz samorządu terytorialnego[6]. Zadania, które są realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego można usystematyzować zgodnie z dwoma kryteriami: przynależności oraz powszechności. W ramach kryterium przynależności należy wyróżnić: zadania własne, zadania zlecone, zadania porozumienia (powierzone). Fakultatywne oraz obligatoryjne – również na takie zadania można podzielić zadania jednostek samorządu terytorialnego. Te pierwsze nie wynikają z przepisów prawa, ale z dobrowolnego pisemnego zobowiązania się konkretnej jednostki do ich wykonania. Zadania obligatoryjne wynikają z przepisów prawa i mogą być zarówno zadaniami zleconymi, jak i zadaniami własnymi.

Zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej służą zadania własne. Mogą one być realizowane samodzielnie lub też bądź za pośrednictwem jednostek pomocniczych, np. sołectw[7]. W odniesieniu do szczebla gminnego (art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) zakres zadań własnych gminy obejmuje cztery podstawowe grupy spraw, które dotyczą: infrastruktury społecznej (szkolnictwo podstawowe, ochrona zdrowia, opieka społeczna), infrastruktury technicznej (wodociągi, drogi, komunikacja publiczna), porządku i bezpieczeństwa publicznego (ochrona przeciwpożarowa, bezpieczeństwo sanitarne), ładu przestrzennego i ekologicznego (ochrona środowiska, gospodarka terenowa)[8]. Granice realizacje zadań własnych i ich standardy regulują przepisy prawa, lecz ich realizowanie uzależnione jest od posiadanych przez jednostkę samorządową zasobów finansowych, ludzkich i rzeczowych. Nadzór oraz kontrola nad wypełnianiem zadań własnych wynika z zachowania kryterium legalności. Społeczeństwo może się odnieść do celowości, gospodarności i rzetelności realizacji tych zadań[9].

Wymienione niżej zadania gmina może realizować na różne sposoby: poprzez działalność organów samorządu, czyli własnych, ale i poprzez prowadzenie odrębnych zakładów (szkół, bibliotek, publicznych zakładów opieki zdrowotnej) lub za pomocą jednostek organizacyjnych mających charakter zakładu budżetowego lub spółki prawa handlowego.

Zadania zlecone mogą wynikać bezpośrednio z zapisów ustawowych (i są wówczas obowiązkiem, który nakłada państwo na władze gminy) lub porozumień zawartych przez gminy z organami administracji rządowej – ministrami bądź wojewodami. Przynależą wiec one administracji rządowej, lecz realizowane są poprzez działania jednostek samorządu terytorialnego. Jeśli gminie zostaje zlecone zadanie, to wiąże się to z obowiązkiem przyznania na ten cel środków pochodzących z budżetu państwa (dotacja)[10].

Nie istnieje możliwość odmowy wykonania zadań zleconych z powodu braku środków finansowych lub ustalenia ich na niewystarczających do prawidłowej realizacji poziomie, bądź też z powodu nieterminowego przekazania środków – co wiążą się z koniecznością dofinansowania ich ze środków własnych jednostki samorządu terytorialnego. Zadania zlecone obejmują swym zakresem sprawy, co do których ograniczona jest wola realizującego działającego jako organ państwowy (w jego imieniu) i w działaniach kierującego się wytycznymi oraz wskazaniami organów administracji rządowej. Gmina Osiek realizuje zadania zlecone z zakresu: pomocy społecznej, ochrony zdrowia, ewidencji ludności, bezpieczeństwa publicznego. Nadzór i kontrola odpowiedniego wykonania zadań zleconych leży w gestii wojewody – przedstawiciela administracji rządowej[11].

Konieczność nadzoru a także weryfikacji aktów i decyzji administracyjnych jest konsekwencją realizacji tego typu zadań przez samorząd[12]. Do najważniejszych środków nadzorczych zaliczyć można: prawo żądania niezbędnych informacji oraz sprawozdań i prawo wizytowania, stwierdzanie nieważności uchwał rady gminy, wstrzymanie wykonania uchwał rady gminy z chwilą stwierdzenia ich nieważności, odwoływanie burmistrza oraz Prezesa Rady Ministrów, zawieszania organów gminy i ustanawiania zarządu komisarycznego[13].

Zadania przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego do realizacji w drodze umowy lub porozumienia oraz zadania realizowane wspólnie z innymi jednostkami samorządu terytorialnego należą do kategorii zadań powierzonych. Zakres oraz wielkość wykonywanych zadań definiują porozumienia. Warunkiem wejścia porozumienia w życie jest jego ogłoszenie. Zadania te są poddane kontroli oraz nadzorowi zgodnie z charakterem zadania, które przyjęto do realizacji, więc w sposób charakterystyczny dla zadań własnych lub zadań zleconych. Kontrola wykonywania jest również zgodnie z wskazaniami, które zawarte są w umowie podpisanej między podmiotami.

Nadzór nad działalnością samorządu jest sprawowany pod kątem jej zgodności z prawem[14]. Wyłącznie w przypadku zadań zleconych gminie nadzór wykonywany jest również na podstawie kryteriów celowości, rzetelności i gospodarności. Nadzór nad działalnością samorządu gminnego stanowią takie organy jak: Prezes Rady Ministrów oraz wojewoda, natomiast w zakresie spraw finansowych – Regionalne Izby Obrachunkowe[15].

System finansowy samorządu ma zasadnicze znaczenie dla realizacji zadań samorządu terytorialnego. Tylko pod warunkiem dysonowania odpowiednimi środkami finansowymi możliwa jest realizacja zadań[16]. Konstytucja rozróżnia trzy podstawowe źródła dochodów:

1. Dochody własne, stanowiące szczególny rodzaj dochodów jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ przesądzają o stopniu i zakresie finansowej samodzielności organów samorządu. Dochody własne podzielić można na[17]:

a) Dochody z podatków (podatek od środków transportu, podatek od nieruchomości, podatek od spadków i darowizn, podatek od posiadania psów, podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek leśny i udziały gmin w podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych);

b) Dochody z opłat (opłata targowa, administracyjna, miejscowa, skarbowa, eksploatacyjna, adiacencka),

c) Dochody z majątku gminy (z dzierżawy, najmu, wpłat od gminnych jednostek budżetowych i zakładów budżetowych),

d) Inne dochody własne.

2. Subwencje, które są środkami przekazywanymi z budżetu centralnego lub też z funduszy pozabudżetowych. Dla gmin podstawowy charakter ma subwencja ogólna, która składa się z trzech części:

a) wyrównawczej,

b) równoważącej,

c) oświatowej.

3. Dotacje celowe są przyznawane jednostkom samorządu terytorialnego na wykonywanie zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych ustawami oraz dofinansowanie zadań własnych tych jednostek. Mogą być wykorzystane tylko na te cele, na które zostały przyznane[18].

Regionalne Izby Obrachunkowe kontrolują gospodarkę finansową w gminach, w tym realizację zobowiązań podatkowych oraz zamówienia publiczne jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta obejmuje całokształt zagadnień finansowych związanych z realizacją zadań jednostki samorządu terytorialnego. Na podstawie wyników kontroli Izba kieruje do kontrolowanej jednostki wystąpienie pokontrolne, zawierające wykaz nieprawidłowości oraz wnioski zmierzające do ich usunięcia.

Ocena realizacji wykonywanych zadań, które wynikają z ustawy o samorządzie terytorialnym jest trudna. Programy związane z rozwojem lokalnym są realizowane z różną skutecznością. Warunkiem ich wdrożenia w praktyce jest posiadanie odpowiednich środków pieniężnych, którymi nie zawsze gmina dysponuje.

[1] S. Wykrętowicz (red.), op. cit., s. 144.

[2] Art. 164 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dn. 2 kwietnia 1997 r.

[3] Art. 1 ust. 2 Ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 (Dz. U. Nr 142, poz. 1591).

[4] W. Skrzydło (red.), Polskie prawo konstytucyjne, Oficyna Wydawnicza VERBA, Lublin 2000, s. 370.

[5] H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna. Zagadnienia ogólne, Liber, Warszawa 2004, s. 244.

[6] Art. 16 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

[7] M. Dylewski, [w:]: Finanse samorządowe – narzędzia, decyzje, procesy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, s. 23 – 25.

[8] W. Skrzydło, Polskie prawo konstytucyjne, Oficyna Wydawnicza Verba, Lublin 2000, s. 325.

[9] M. Dylewski, op. cit., s. 24.

[10] A. Antoszewski, R. Herbut, Leksykon politologii, Wydawnictwo Alta 2, Wrocław 2004, s. 119.

[11] M. Dylewski, op. cit., s. 24.

[12] W. Skrzydło (red.), op. cit., s. 326.

[13] L. Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne, K. E. Liber, Warszawa 2005, s. 329 – 330.

[14] Art. 171 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

[15] Art. 171 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

[16] Z. Leoński, Samorząd terytorialny w RP, C. H. Beck, Warszawa 2002, s. 327.

[17] L. Garlicki, op. cit., s. 327 – 328.

[18] L. Patrzałek, Finanse samorządu terytorialnego, s. 84 – 128.

Uwarunkowania polityki przestrzennego zagospodarowania kraju

5/5 - (5 votes)

Uwarunkowania wewnętrzne wynikają z cech przejściowego okresu transformacji systemowej, charakteryzującej się ścieraniem się tendencji proreformatorskich z zachowawczymi oraz odziedziczonego stanu zagospodarowania przestrzennego kraju.

Zdolności adaptacyjne Polski określa dystans dzielący Polskę od europejskich krajów wysoko rozwiniętych, struktura gospodarki oraz mentalność społeczeństwa. Dysproporcje dotyczą przede wszystkim poziomu życia (zarobki kształtują się jak 1:10) i wykształcenia (wyższe wykształcenie jak 1:3) oraz poziomu rozwoju nauki i techniki (nakłady na badania naukowe jak 1 do ponad 20) czego konsekwencją jest zacofanie technologiczne i słaba odporność na zmienność cen.

Struktura polskiej gospodarki nie odpowiada współczesnym wymaganiom. Zbyt dużą rolę odgrywa nadal przestarzały przemysł surowcowy i ciężki (hutnictwo, górnictwo), tworzące trzon sektora państwowego. Szczególne problemy stwarza rolnictwo, zarówno pod względem struktury gospodarstw rolnych, liczby zatrudnionych, jak i wydajności.

Jednym z największych problemów okresu przejściowego jest odziedziczona po przeszłości mentalność ludności, cechująca się biernością i niską przedsiębiorczością znacznej części społeczeństwa, aczkolwiek w latach 1990-1995 wzrosła liczba zakładów prowadzonych przez osoby fizyczne. Wejście w okres transformacji systemowej związany jest z utratą stabilności i poczucia bezpieczeństwa, spotęgowaną wysokim poziomem utrzymującego się bezrobocia (około 15% ogółu siły roboczej). Źródłem dezorientacji i frustracji jest nakładanie się starych i nowych regulacji życia społecznego i gospodarczego oraz wzrost dysproporcji w poziomie życia (w latach 1985 1992 liczba osób korzystających z pomocy społecznej wzrosła).

Okres przejściowy, rozpoczęty w 1989 roku, będzie trwał prawdopodobnie do momentu pełnej integracji z Unią Europejską, czyli w przybliżeniu do pierwszych lat XXI wieku. Zasadnicze procesy przeobrażeń zostały już rozpoczęte i dotyczą:

  • decentralizacji władzy przez utworzenie samorządów terytorialnych na poziomie podstawowym, które sprawdzają się w praktyce,
  • przesunięcia zatrudnienia z sektora państwowego do prywatnego, które obejmuje już ponad połowę pracowników,
  • restrukturyzacji gospodarki, szczególnie w gałęziach hutnictwa, górnictwa i rolnictwa, która jest w stadium początkowym,
  • prywatyzacji przedsiębiorstw i własności państwowej.

Po dynamicznym okresie wstępnym, procesy te obecnie uległy zahamowaniu. Zachodzące przemiany przebiegają w sposób zróżnicowany przestrzennie, w zależności od potencjału i poziomu rozwoju poszczególnych obszarów kraju. Gwarancją kontynuacji zasadniczych kierunków procesu adaptacyjnego jest utrzymanie związków ze strukturami Unii Europejskiej, skąd płyną środki celowe i wsparcie organizacyjne.

Przejście od gospodarki centralnie planowanej do rynkowej i od systemu jednolitej władzy państwowej podporządkowanej jednej partii politycznej do pluralizmu demokratycznego zmusza do zmiany charakteru kryteriów oceny stanu zagospodarowania przestrzennego kraju. Zmiana sposobu postrzegania rzeczywistości wyrażać się powinna przez przechodzenie:

  • od układów statycznych, odniesionych do jednostek administracyjnych do układów dynamicznych, wyznaczających obszary funkcjonalne,
  • od podejścia normatywnego, określającego stany docelowe do wskazania strategicznych kierunków rozwoju,
  • od unifikacji i ujęć uśrednionych do eksponowania zróżnicowań wydobywających sytuacje ekstremalne,
  • od miar ilościowych, odniesionych do przeciętnego poziomu zaspokojenia potrzeb do oceny jakościowej, nastawionej na zindywidualizowane dążenia społeczeństwa,
  • od dominującego wymiaru krajowego do skali międzynarodowej, wyznaczającej standardowe odniesienia.

Przyjęcie nowych kryteriów prowadzi do wzrostu złożoności dokonywanych ocen oraz mniejszej kategoryczności i jednoznaczności stwierdzeń. Taki punkt widzenia skłania do ujęć problemowych i selektywnych, pozostawiających znaczne pole do ich interpretacji i elastycznego przełożenia na konkretny układ decyzyjny.

Decydującym elementem stanu zagospodarowania kraju jest osadnictwo, które jest skumulowanym materialnym wyrazem działalności człowieka we wszystkich sferach życia, tworzących łącznie względnie spójny terytorialnie system społeczny i gospodarczy. Osadnictwo jest nośnikiem wartości kulturowych i tradycji narodowej społeczeństwa. Pełni funkcję przekaźnika dążeń i aspiracji kolejnych pokoleń. Sieć osadnicza Polski jest częścią historycznie ukształtowanego osadnictwa środkowej Europy. Gross miast w Polsce powstawało na prawie magdeburskim. Na sieć osadniczą Polski wielki wpływ miały zmiany sytuacji geopolitycznej w ostatnich 200 latach. Obecnie istnieje około 1300 miejscowości o historycznie wykształconym układzie miejskim, z których 848 posiada status gminy miejskiej (tabela 1 na str. 30).

Stan zainwestowania i jakość środowiska osadniczego w Polsce oraz stopień jego dostosowania do ewolucyjnego modelu życia gospodarczego warunkują możliwość wymaganej efektywności gospodarczej i ogólnie akceptowanego poziomu życia ludności. Trwałość zainwestowania i żywotność struktur czynią z osadnictwa najbardziej stabilny element zagospodarowania przestrzennego. Znamiennym miernikiem poziomu urbanizacji jest stały rozwój aglomeracji miejsko-przemysłowych, których w Polsce jest około dziesięciu. Na plan pierwszy wysuwa się konurbacja śląsko-krakowska, licząca około 5 mln ludności, odgrywająca kluczową rolę w gospodarce narodowej, wytwarzająca około 20% dochodu narodowego. Zmiany administracyjnego podziału kraju (1975 r.) oraz odejście od tradycyjnego systemu obsługi obszarów wiejskich, doprowadziły do kryzysu miast małych, do 20 tys. mieszkańców, których w Polsce jest 616 (1993 r.).

O roli i funkcji osadnictwa decyduje sieć miast, w których mieszka 61,8% ludności kraju (1993). Ludność mieszkająca na wsi utrzymuje się na względnie stałym poziomie, około 15 milionów.

W jednym z największych w Polsce serwisie z pracami dyplomowymi pracedyplomowe.eu znajdziecie wiele prac dotyczących samorządu terytorialnego – prace dyplomowe z samorządu terytorialnego. Co ważne – wszystkie prace są z przypisami i bibliografią.

Rozwiązywanie problemów społecznych przez gminę – wstęp pracy licencjackiej

5/5 - (4 votes)

Wstęp [pracy licencjackiej]

We współczesnym świecie mamy do czynienia z występowaniem różnego rodzaju kryzysów. Przyczyniają się one do wzrostu bezrobocia i pogorszenia bytu ludności oraz zwiększenia sfery ubóstwa. Istniejące zagrożenia powinny być dostrzegane i uwzględniane w polityce gospodarczej i społecznej państwa. Polityka państwa powinna przeciwdziałać przede wszystkim kryzysom gospodarczym, ograniczać ich negatywne skutki i rozwiązywać kwestie społeczne, zwłaszcza te dotyczące bezrobocia i ubożenia społeczeństwa oraz rozwoju szarej strefy. Szczególną rolę w kwestii rozwiązywanie problemów społecznych odgrywa samorząd lokalny.

Ciągle niewystarczające środki finansowe przeznaczane na pomoc społeczną zmuszają do poszukiwania jak najefektywniejszych metod działania na rzecz rodzin i osób, które wymagają różnorakiego wsparcia. Rolą pomocy społecznej jest udzielanie takiego wsparcia osobom i rodzinom, które umożliwi im samodzielną egzystencję, da szansę zaspokojenia potrzeb pierwszego rzędu, zapewni skuteczną realizację ról społecznych i stworzy możliwości rozwoju ekonomicznego, edukacyjnego etc. Pomoc społeczna istnieje wszędzie tam, gdzie pojawiają się potrzeby socjalne. Buduje poczucie bezpieczeństwa socjalnego obywateli oraz zabezpiecza podstawowe potrzeby egzystencjonalne.

Pomóc skutecznie – oznacza także pozbawić uprawnień do pomocy społecznej poprzez usunięcie albo ograniczenie dysfunkcji, wyprowadzić z grupy ryzyka w każdym przypadku, kiedy istnieje tylko taka możliwość. Skuteczność takich działań jest uwarunkowana kompleksowym podejściem do problemów i wprowadzeniem systemowych rozwiązań. W nowym układzie administracyjnym poszczególne jednostki terytorialne ustalają cele oraz realizują politykę społeczną zgodnie z występującymi lokalnymi potrzebami.

Działania w obszarze pomocy społecznej powinny być realizowane w ramach zintegrowanego systemu, w którym równorzędnym partnerem administracji powinny być pozostałe organizacje i instytucje należące do różnych sektorów życia publicznego, a więc organizacje pozarządowe, kościoły, związki wyznaniowe, podmioty gospodarcze. Niezbędnymi warunkami efektywnej realizacji pomocy społecznej są rzetelna diagnoza rzeczywistych potrzeb społeczności lokalnej oraz długofalowy plan działań. Odpowiedzią na te postulaty jest Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych.

Działalność samorządu w Gminie Osiek jest przykładem powierzenia społeczności lokalnej pewnego zakresu odpowiedzialności za realizację zadań określonych ustawowo, których celem jest poprawa warunków życia mieszkańców tej gminy. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie jak realizowane są zadania w obszarze rozwiązywania problemów społecznych, które zostały przypisane kompetencji gminy. Charakterystykę działań związanych z przezwyciężaniem i zapobieganiem problemów społecznych przedstawiłam na przykładzie Gminy Osiek.

W pracy przyjęłam następujące założenia badawcze: szczególna rola w rozwiązywaniu problemów społecznych przypada gminie, która znajdując się najbliżej obywateli lepiej rozpoznaje występujące potrzeby, w związku z czym, możliwy jest dobór najbardziej skutecznych, specyficznych dla środowiska form udzielania pomocy.

Przy pisaniu pracy stosowałam metodę opisową. Materiały źródłowe powiązałam z literaturą fachową na temat funkcjonowania samorządu oraz aktów prawnych (ustawa o samorządzie gminnym, ustawa o pomocy społecznej). Korzystałam także z materiałów i dokumentów udostępnionych przez Urząd Gminy. Dodatkowym źródłem informacji były artykuły z prasy lokalnej. W swojej pracy starałam się obiektywnie przedstawić działalność lokalnego samorządu.

Praca składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym rozdziale omówiono problematykę związaną z istotą i znaczeniem problemów społecznych oraz przedstawiono typologię tych problemów na podstawie dostępnej literatury. Rozdział drugi poświęcony jest samorządowi gminnemu. Zawiera on charakterystykę wybranych aspektów związanych z samorządem terytorialnym, zadaniami gminy, kwestią rozwiązywania problemów społecznych przez samorząd gminny oraz metodami i narzędziami służącymi zwalczaniu tych problemów. Rozdział trzeci koncentruje się na przedstawieniu sytuacji społeczno – gospodarczej Gminy Osiek oraz charakterystyce szczególnych problemów społecznych występujących w gminie. Celem rozdziału czwartego jest analiza monitoringu realizowanej w Gminie Osiek Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych.

W największym w Polsce serwisie z pracami dyplomowymi pracedyplomowe.eu znajdziecie wiele prac dotyczących samorządu terytorialnego – prace dyplomowe z samorządu terytorialnego. Polecamy! Wszystkie prace są z przypisami i bibliografią.

Rozwiązywanie problemów społecznych przez gminę – zakończenie pracy licencjackiej

5/5 - (3 votes)

Zakończenie [pracy licencjackiej]

Przemiany w życiu społecznym, którego jesteśmy uczestnikami, stawiają przed samorządem szereg ważnych zadań. Są wśród nich także zadania związane z rozwiązywaniem problemów społecznych. W społeczeństwie obywatelskim diagnoza problemów społecznych, planowanie pomocy oraz jej monitoring, to oznaki profesjonalizmu i dojrzałości w administrowaniu gminą. Jest to również wymóg jaki stawia nam członkostwo w strukturach Unii Europejskiej oraz założenia Narodowego Planu Rozwoju. Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych jest niezbędnym dokumentem w pozyskiwaniu środków na rozbudowę systemu pomocy społecznej z Funduszy Europejskich.

Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych służy zintegrowaniu działań pomocowych prowadzonych przez różne instytucje z terenu gminy na rzecz usprawnienia funkcjonowania społecznego osób i grup. Działania określone w programie powinny wpłynąć na poprawę jakości życia mieszkańców gminy oraz posłużyć pogłębieniu diagnozy środowiska lokalnego. Wnikliwe rozpoznanie sytuacji życiowej, rodzinnej, zawodowej i materialnej osób i grup pod kątem zaspokojenia lub niezaspokojenia stwierdzonych potrzeb wpływa na zintensyfikowanie działań pomocowych oraz na rozbudowę lokalnego systemu wsparcia dla osób i grup wykluczonych społecznie i zagrożonych tym zjawiskiem.

Gmina może rozwiązywać problemy społeczne poprzez różne działania, takie jak:

  • Tworzenie i realizacja programów pomocowych i socjalnych
  • Wspieranie inicjatyw społecznych i organizacji pozarządowych działających na rzecz rozwiązywania problemów społecznych
  • Inwestowanie w infrastrukturę i usługi publiczne, takie jak opieka zdrowotna, edukacja, kultura i rekreacja, które poprawiają jakość życia mieszkańców
  • Współpraca z różnymi sektorami i partnerami, w tym biznesem i organizacjami pozarządowymi, w celu rozwiązywania problemów społecznych w sposób zintegrowany i wspólny.

Z analiz przeprowadzonych w niniejszej pracy wynika, że rola gmin w zapobieganiu i rozwiązywaniu problemów społecznych jest szczególna. Istotną funkcją gminy jest realizowanie zadań z zakresu pomocy społecznej, ponieważ pojawiające się indywidualne zbiorowe potrzeby wspólnoty mieszkańców są zaspokajane przede wszystkim w środowisku lokalnym. Na poziomie gminy możliwe jest pełniejsze rozpoznanie potrzeb środowiska i w związku z tym dobór skutecznych metod ich zaspokajania.

Zdecentralizowany model realizacji pomocy społecznej działa w Polsce od 1998 roku. jest to zatem system mający małe doświadczenie. Celem mojej pracy była więc analiza zakresu realizowania zadań w zakresie pomocy społecznej, które zostały przypisane kompetencji gminy. Cel został osiągnięty, ponieważ przedstawiono zakres zadań pomocy społecznej wykonywanych przez gminę.

Praca pokazuje także jak ważne jest rozwijanie wiedzy i umiejętności, odwoływanie się do miejscowych zasobów i sił, odkrywanie pozytywnych czynników środowiska, aktywne łączenie się osób i grup we wspólnym działaniu na rzecz realizacji określonych potrzeb lokalnych. Polityka społeczna powinna uwzględniać jednocześnie zwalczanie skutków jak i profilaktykę. Biorąc pod uwagę aktualne problemy społeczne występujące na terenie gminy Osiek, działania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej muszą być szczególnie adresowanie do młodszego pokolenia, ludzi bezrobotnych, dotkniętych alkoholizmem oraz niepełnosprawnych. Prace Ośrodka powinny być kierowane na podjęcie działań, które pomogą i będą sprzyjały pełnemu uczestnictwu w życiu społecznym jednostki.

W największym w Polsce serwisie z pracami dyplomowymi pracedyplomowe.eu znajdziecie wiele prac dotyczących samorządu terytorialnego – prace dyplomowe z samorządu terytorialnego. Polecamy! Wszystkie prace są z przypisami i bibliografią.