Współczesny liberalizm

5/5 - (3 votes)

Współczesny liberalizm nie ma takich „ojców i mistrzów”, jakimi byli John Locke lub Adam Smith w XVIII wieku. Większość liberałów zasłoniło skórę – ich program jest bardzo bliski socjaldemokracji. Główna różnica między klasycznym liberalizmem a liberalizmem współczesnym leży w przekonaniu współczesnych liberałów o niedoskonałości rynku co – ich zdaniem – wymusza uzupełnienie mechanizmów rynkowych działaniami rządu. Nie jest im łatwo mówić o planowaniu i interwencjonizmie państwowym, dlatego wymyślają nazwy ukrywające istotę sprawy, w rodzaju np. „widzialna ręka rynku”[1].

Trudno opisać bardzo zróżnicowany ruch liberalizmu dwudziestowiecznego. Ogólnie rzecz ujmując, współczesny liberalizm wigowski to zdecydowane odrzucenie kolektywizmu w rozumieniu systemu socjalistycznego, jak również odrzucenie interwencjonizmu państwowego w systemie kapitalistycznym, którego celem nie jest zwiększenie konkurencyjności i wolnego rynku[2]. Analiza klasycznego liberalizmu, a następnie rozwoju różnych koncepcji liberalizmu w XIX wieku wskazuje, że już wtedy rozwój liberalizmu potoczył się dwoma głównymi nurtami. Reprezentanci pierwszego z nich bronili tradycyjnie pojmowanego indywidualizmu przed ingerencją państwa, odrzucali radykalne reformy inspirowane duchem egalitaryzmu, głosili pochwałę wolnego rynku. Podkreślanie roli tradycji, szacunku dla religii – ukazywało niewątpliwą bliskość niektórych przedstawicieli tego nurtu wobec wartości konserwatywnych. Jednakże indywidualizm i wiara w możliwości jednostki nawet w tej sytuacji odróżniały liberałów od konserwatystów, uznających rolę tradycji inspirowanej wizją naturalnego porządku społecznego; wizję świata społecznego, w którym nie przypisuje się znaczącej roli rozumowi jednostki i postępowi społecznemu, będącemu jego dziełem[3].

Nurt drugi trafnie określany jest mianem „liberalizmu społecznego”. Refleksja przedstawicieli tego nurtu prowadziła ich do wniosku, że istniej ą granice wolnych gier rynkowych i pojmowania idei wolności. Stąd także konieczność tworzenia nowych rozwiązań na podstawie uznania potrzeby ingerencji państwa w życie gospodarcze i społeczne. Jednakże ingerencja państwa była potrzebna nie po to, aby unicestwić pryncypia liberalizmu, ale po to, aby je chronić. Była to rezygnacja z klasycznej formuły wolności jednostki jako wolności „od państwa” na rzecz wolności pojmowanej jako możliwość rzeczywistego, pozytywnego działania jednostki[4].

Dojrzałą postać osiągnął neoliberalizm w końcu lat dwudziestych i początkowo trzydziestych XX wieku. Z jednej strony chodziło o nawiązanie do tradycyjnych już założeń liberalizmu z połowy XIX wieku, przy dokonaniu koniecznych modyfikacji i unowocześnień odpowiadających wymogom połowy XX wieku, z drugiej – o zademonstrowanie krytycznego podejścia do osiągnięć „państwa dobrobytu”, gdzie interwencjonistyczna polityka nie prowadziła do rezultatów pożądanych zarówno z ekonomicznego, jak i politycznego punktu widzenia[5]. Różnice występujące w neoliberalizmie amerykańskim zarysowały się w kilku nurtach teoretycznych, które nazwano liberalnym realizmem, szkołą austriacką, szkołą chicagowską, szkołą wyboru społecznego i libertarianizmem[6].

[1]   W. Kwaśnicki, op. cit., s. 92.

[2]   Ibidem, 110.

[3]     A. Jamróz, Między liberalizmem socjalnym a neoliberalizmem, [w:] Ideologia, doktryny i ruch polityczny…, s. 151.

[4]   Ibidem, s. 151.

[5]   A. Sylwestrzak, op. cit., s. 475.

[6]   R. Tokarczyk, op. cit., s. 67.

Pojęcie ogólne organu administracji publicznej

5/5 - (2 votes)

podrozdział pracy magisterskiej

Wykonywanie administracji publicznej wymaga istnienia rozbudowanego aparatu administracyjnego. Funkcje administracji pełni dziś wiele podmiotów. Na aparat ten składają się przede wszystkim organy administracji państwowej, organy samorządowe, zakłady publiczne oraz w znacznie mniejszym stopniu podmioty wykonujące funkcje administracji publicznej w ograniczonym zakresie na podstawie specjalnych upoważnień. Jednak przed przejściem do dalszych rozważań o organach administracji publicznej wyjaśnię najpierw pojęcie ogólne terminu „organ”. Organ administracji publicznej jest zasadniczą jednostką składową administracji w sensie podmiotowym. W związku z tym należy do rzędu podstawowych pojęć w nauce prawa administracyjnego. Tymczasem znaczna część z dotychczasowych ujęć w literaturze przedmiotu obarczona była dwiema niewydolnościami: nieuwzględnianiem samorządu terytorialnego, co było oczywiste i uwzględnieniem przedmiotowej definicji administracji, która eksponowała realizację zadań państwa. Tak więc M. Jaroszyński (1956) traktuje organ „jako wyodrębnioną część aparatu państwowego, która wyposażona przez przepisy prawa w określony zakres kompetencji wykonuje zwierzchnią władzę państwa w formach administracji, przy czym zorganizowanie bezpośredniej, praktycznej realizacji zadań państwa musi stanowić wyłącznie główne zadanie tego organu”.[1]

Natomiast W. Brzeziński (1968r) określa organ administracji jako „taki organ państwowy, który działa w zakresie administracji wyłącznie lub w przeważającej mierze w swoistych dla administracji formach działania”.[2]

Starościak (1971) definiuje organ administracyjny jako „wyodrębnioną jednostkę organizacji państwowej, posiadającą ustalony prawem zakres działania oraz podejmującą to działanie za pośrednictwem określonych prawem osób i w swoistych dla niej formach prawnych”.[3]

Z innego punktu widzenia konstruuje pojęcie organu W. Dawidowicz (1970), według którego „organ administracji państwowej jest to organ państwowy wyposażony w prawnie określoną możliwość jednostronnego i wiążącego wyznaczania zachowania się określonych pomiotów”.[4]

W większości poglądów na temat pojęcia organu administracji państwowej spostrzegamy:

  • łączenie cech organizacyjnych z cechami funkcjonalności;
  • łączenie tych elementów składowych pojęcia, które są w prawie, z tymi które są wytworem doktryny;
  • kumulowanie w konstruowaniu pojęcia – wedle zamierzonej koncepcji badawczej – elementów strukturalnych pojęcia organu z cechami organu;
  • umieszczenie w określeniu pojęcia organu zbędnych cech, właściwych również innym podmiotom państwowym lub społecznym.

Ostatecznie mimo powtarzalności pewnych konstrukcyjnych elementów poszczególni autorzy przez określony wybór elementów i przez określoną ich ekspozycję budują definicję, o mniej lub bardziej ograniczonym stopniu porównywalności. Jednak istotne elementy składowe pojęcia organu administracyjnego są w miarę stałe.

Po ich uwzględnieniu możemy zbudować następujące pojęcie organu administracji publicznej:

Organ administracji publicznej to człowiek (lub grupa ludzi):

  • znajdujący się w strukturze organizacyjnej państwa lub samorządu terytorialnego;
  • powoływany w celu realizacji norm prawa administracyjnego;
  • działający w granicach przyznanych mu przez prawo kompetencji.

Jest to próba zbudowania definicji na podstawie elementów normatywnych. Nie odbywa się ona jednak bez pewnej pomocy kwalifikacji teoretycznej, jeśli idzie o ustalenie co jest prawem administracyjnym.

W przytoczonej definicji organ administracji publicznej utożsamiany jest z powołaną osobą, ponieważ istnieje od czasu jego powołania, natomiast od momentu utworzenia do momentu powołania można mówić jedynie o urzędzie organu w znaczeniu zbioru kompetencji z nim związanych. Poza tym takie ujęcie pozwala uniknąć sformułowań typu: „kolegialna lub monokratyczna jednostka”, „wyodrębniona jednostka organizacji państwowej podejmująca działanie za pośrednictwem określonych prawem osób”. Jest zgodne z Konstytucją: minister to osoba, a nie jednostka organizacyjna. Wreszcie warto zauważyć, że nie wszyscy ludzie znajdujący się w strukturach państwowych i samorządowych, którym prawo przyznaj nazwy szczególne są organami administracyjnymi: np.: prodziekan nie jest organem administracji państwowej, a tylko pracownikiem dziekanatu.

W definicji nie jest uwzględniony element swoistych dla administracji prawnych form działania, choć może on być użyty do określenia pojęcia prawa administracyjnego. Ogólnie rzecz biorąc, sposób budowania pojęcia organu administracyjnego zależy od tego, czy pojęcie to ma być narzędziem czy celem badania. W pierwszym wypadku idzie o wskazanie niezbędnych i w sumie swoistych elementów tego pojęcia. Trzeba dodać, że w konstruowaniu pojęcia narzędzia wystarczającą rolę pełnić może teoria pozytywistyczna, wedle której organem administracji jest organ, który został uznany za administracyjny przez przepis prawa. Główny zarzut przeciw tej teorii, wyrażający się w niemożności odróżnienia działalności organu administracyjnego od działalności innego organu w sytuacji, gdy prawo nie kwalifikuje w sposób wyraźny statusu danego organu, jest dziś mało istotny, prawie wszystkie organy administracyjne są bowiem w sposób wyraźny lub dorozumiany uznane przez prawo.

Jeśli natomiast celem badania jest budowanie pojęcia organu administracji publicznej, definicja może obrazować wszystkie możliwe do wyłonienia tak w prawie, jak i nauce, elementy składowe pojęcia nie wyłączając elementów nieswoistych lub mało swoistych.

Istotną cechą charakterystyczną organu jest przyznaje mu określonych prawem kompetencji. Kompetencja jest konstrukcją łączącą prawo z prawną formą działania administracji. W sferze wykonywania administracji kompetencję wiążemy z organem administracji rządowej bądź innym organem państwowym, z organem administracji samorządowej, czy wreszcie z organem organizacji społecznej czy prywatnej, któremu zlecono określone funkcje administrowania. Można określić kompetencje organu jako zbiór uprawnień organu państwowego, dotyczących określonego zakresu spraw, w których organ ma prawo – z reguły jednocześnie obowiązek działania. Zamiast terminu „kompetencja” przepisy często posługują się terminem „właściwość”, który ma to samo znaczenie. Organ właściwy to organ, któremu przysługują kompetencje. Z przytoczonej definicji wynika, że pojęcie kompetencji obejmuje nie tylko wskazanie zakresu spraw, którymi organ ma się zajmować, lecz także określenie działań, jakie organ ma prawo i obowiązek w tych sprawach dokonywać.

Trzeba odróżnić kompetencje od zakresu działania. Zakres działania organu obejmuje tylko wyliczenie spraw, jakimi organ się zajmuje. Zakres działania organu jest zwykle określony w przepisach ustrojowych, powołujących dany organ. Przepisy określające zakres działania nie stanowią wystarczającej podstawy do podejmowania działań władczych przez organy państwowe. Określają one bowiem tylko sferę spraw, których organ powinien wykorzystać swoje kompetencje. Natomiast do podjęcia konkretnych działań władczych konieczny jest obok przepisu określającego zakres działania, przepis upoważniający do podjęcia takiego działania, czyli przepis kompetencyjny. Przepisy kompetencyjne zawarte są z reguły w ustawach zaliczonych do prawa materialnego.

Wyróżniamy kilka rodzajów właściwości czyli kompetencji. Najczęściej wymienia się właściwość miejscową i rzeczową, obok nich mówi się jednak o właściwości instancyjnej.

Właściwość miejscowa zwana czasem terytorialną to określenie jaki organ terenowy ma kompetencje do rozstrzygania danej sprawy z punktu widzenia terytorialnego zasięgu działania. Organ administracji może działać tylko na obszarze jednostki podziału administracyjnego dla której jest ustanowiony.

Właściwość rzeczowa to przyznanie organowi administracji prawa do rozstrzygania tylko określonych kategorii spraw. Rozstrzyga ona a tym, jaki organ załatwia sprawy z zakresu budownictwa, przemysłu, oświaty itp.

Właściwość funkcjonalna, czyli instancyjna, określa z kolei instancję właściwą do rozstrzygania danej sprawy. Z reguły jest to kwestia wewnętrznej regulacji prawnej w ramach danego podmiotu.

Przepisy określające właściwość miejscową organów administracji zawarte są w kodeksie postępowania administracyjnego. Odbiegające od nich przepisy szczególne spotyka się bardzo rzadka w innych ustawach. Natomiast właściwość rzeczową i funkcjonalną określają przepisy zawarte w ustawach prawa materialnego lub ewentualnie rzadziej w ustawach dotyczących organizacji organów administracji.

[1] Por: M. Jaroszyński, M. Zimmerman, W. Brzeziński „Polskie prawo administracyjne” cz. Ogólna Warszawa 1956r. s. 340

[2] Por: W. Brzeziński „Prawo administracyjne” Warszawa 1968r. s. 30

[3] Por: J. Starościak „Zarys nauki administracji” Warszawa 1971

[4] Por: W. Dawidowicz (1970)

Wstęp pracy magisterskiej

5/5 - (2 votes)

Ostatnie dekady XX wieku i początek XXI wieku to czas nieustannych debat i dyskusji politycznych. Przez ostatnie lata wciąż podejmuje się szereg nieustannych starań i dociekań w uzyskaniu odpowiedzi na pytania dotyczące zarówno samej natury relacji ludzkich jak i zagadnień związanych z życiem społecznym i politycznym. Zakres badań podjętych w tej pracy to próba wykazania różnic dzielących dwa systemy polityczne oparte na określonej ideologii – socjalizmu i liberalizmu. Dominujący przez ostatnie lata socjalizm to doktryna polityczna postulująca uspołecznienie środków produkcji oparta na powszechnym dostępie do dóbr i równości społecznej. Wychodzący mu naprzeciw liberalizm polityczny to ideologia głosząca nieograniczony dostęp do środków produkcji opartych na swobodnej wymianie własnością prywatną i działalność jednostek w ramach wolnego rynku.

Wzajemne przenikanie się obu tych systemów politycznych odbywa się na naszych oczach, przechylając szale raz na jedną, raz na drugą stronę. Dokonujące się wciąż procesy społeczne i gospodarcze dają dowodu, istnienia tych dwóch wzajemnych relacji między ludźmi. Uporządkowany całościowo system społeczno – polityczny, który porusza niniejsza praca został stworzony przez Ludwiga von Misesa, austriackiego ekonomistę, który znalazł schronienie w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej podczas rządów w Europie Narodowych Socjalistów. Urodzony w 29 września 1881 roku, przedstawiciel Austriackiej Szkoły w ekonomii, w poglądach na gospodarkę reprezentował stanowisko liberalistyczne. Głosił, iż niemożliwe jest racjonalne funkcjonowanie gospodarki planowej. To stanowisko wywołało w okresie międzywojennym szeroką dyskusję teoretyczną (M. Dobb, O. Lange). W czasie gdy w Europie panował zgiełk i chaos powstało wiele dzieł wybitnego twórcy m. in. „Ludzkie działanie’”, „Liberalizm w tradycji klasycznej”” czy „Interwencjonizm”. Specyfika myśli politycznej Ludwiga von Misesa objawia się w stwierdzeniu, że ekonomia jest wynikiem działalności gospodarczej jednostek, kieruj ących się w niej własnymi pragnieniami, dążeniami, wartościowaniem, wyborem i decyzjami, kapitalizm wolnorynkowy zaś jest systemem gospodarczym, który najefektywniej służy postępowej ludzkości.

Niniejsza praca porusza więc równocześnie zagadnienia związane z kwestiami politycznymi jak i gospodarczymi, nie unikaj ąc jednocześnie kwestii społecznych. Przedmiot badań obejmuje analizę systemu opartego na poszanowaniu indywidualnej i racjonalnej w swoim działaniu jednostki oraz krytykę systemu opartego na powszechnej równości jednostek ograniczanych w rozmaity sposób przez instytucje państwowe. Za podstawową metodę badawczą wykorzystywaną podczas pisania pracy obrałem metodę analizy, która umożliwiła mi przedstawienie dwóch systemów politycznych jakimi są – liberalizm i socjalizm, oraz metodę dedukcji i porównania w szczegółowej krytyce jednego z tych systemów czyli socjalizmowi. Korzystając z powyższych metod przyj ąłem układ pracy jako rzeczowy.

Jeśli chodzi o literaturę, którą posługiwałem się w trakcie pisania pracy, to przeważają w niej w dużej mierze opracowania tematyczne tj. dzieła Ludwiga von Misesa pt. „Liberalizm w tradycji klasycznej”, „Interwencjonizm’”, czy „Planowany Chaos’’”, które stanowią właściwą esencję pracy poruszając zagadnienia związane z zależnościami zachodzącymi między tymi dwoma systemami oraz skuteczne i efektywne przeciwstawienie się socjalizmowi, który doprowadził w oczach Misesa do niespotykanej dotąd na skalę światową obrazu nędzy i niedostatku. Do podstawowych opracowań muszę też zaliczyć książki innych myślicieli wolnościowych takich jak Friedrich August von Hayek i jego „Konstytucję wolności”” oraz opracowania Murraya Rothbarda i Roberta Nozicka pt. „O nową wolność”” i „Anarchia, państwo, utopia””. Olbrzymią pomocą okazały się również książki z zakresu doktryn politycznych i prawnych Romana Tokarczyka czy Andrzeja Sylwestrzaka.

Dodatkową pomocą okazał się Internet, który jako źródło informacji dostarczył wiele ciekawych informacji biograficznych na temat życia Ludwiga von Misesa, oraz wzbogacił pracę przez ciekawe felietony i artykuły. Również część materiałów, które przywołuje w niniejszej pracy pochodzą ze źródeł elektronicznych, mam tu na myśli zwłaszcza dzieła Misesa oraz Rothbarda, które dostępne są już w formie elektronicznej. Część artykułów pochodzi także z prasy ogólnopolskiej. Literaturę uzupełniającą stanowią z kolei prace podejmujące podstawowe kwestie polityczne tj. „Podstawowe kategorie polityczne”” pod red. Stefana Opary, Danuty Radziszewskiej – Szczepaniak, oraz Arkadiusza Żukowskiego, a także prace odwołujące się do ewolucji i rozwoju doktryny liberalizmu jak choćby „Ideologia, doktryny i ruch polityczny współczesnego liberalizmu”” pod red. Edwarda Olszewskiego i Zenona Tymoszuka czy „Historia myśli liberalnej”” Witolda Kwaśnickiego.

W celu dokładnego przedstawienia doktryny liberalizmu politycznego, oraz jej krytyki doktryny socjalizmu, praca została podzielona na 3 rozdziały. Rozdział pierwszy pt. „Wprowadzenie do współczesnego liberalizmu”, ujmuje doktrynę liberalną w kontekście historycznym oraz politologicznym przedstawiając poszczególne etapy rozwoju tej ideologii na przestrzeni dziejów od liberalizmu klasycznego, poprzez liberalizm demokratyczny i socjalny do tzw. neoliberalizmu. Jest w nim także zaprezentowana sylwetka Ludwiga von Misesa i jego miejsce we współczesnym kanonie myśli liberalnej.

W rozdziale drugim pt. „Myśl polityczna Ludwiga von Misesa” została zawarta koncepcja światopoglądowa Ludwiga von Misesa wraz z jego krytyką socjalizmu i obroną podstawowych założeń leseferyzmu[1] [2] racjonalistycznego. Myśl ta wydaje się tym ciekawsza, iż nie jest zbyt dobrze znana w środowisku akademickim, ze względu na swój stricte ekonomiczny charakter. Niemniej koncepcja Misesa, stanowi doskonały punkt wyjścia do rozważań na tematy politologiczne. Mises poddaje krytyce założenia myśli socjalistycznej, z punktu widzenia doktryny liberalnej, która jest fundamentem filozofii opartej na poszanowaniu indywidualnych praw jednostek ich wolności i własności.

W rozdziale trzecim, pt. „Dziedzictwo Ludwiga von Misesa”, przybliżam z kolei koncepcje innych myślicieli wolnościowych takich jak Friedrich August von Hayek, Murray Newton Rothbard i Robert Nozick, których myśli równie silnie przeciwstawiają się założeniom tzw. „państwa dobrobytu” (welfare state) oraz stwarzają nowe koncepcje pojmowania życia społecznego i politycznego. Zwłaszcza dwóch ostatnich myślicieli zasługuje na bliższe zapoznanie się z ich osobliwą teorią dotyczącą koncepcji państwa, prawa i stosunków międzyludzkich. Myśli libertariańskie , o których tutaj mowa, są kontynuacją klasycznej doktryny liberalizmu klasycznego, ujętej w dość specyficzny sposób i rozszerzonej na wolności obywatelskie w stopniu najbardziej możliwym do zaakceptowania.

[1]  Leseferyzm (fr. laissez faire – pozwólcie czynić) – sformułowany przez francuskich fizjokratów, ale najpełniej zrealizowany w dziewiętnastowiecznej Wielkiej Brytanii pogląd filozoficzno – ekonomiczny głoszący nieograniczoną wolność jednostki, zwłaszcza w wymiarze społeczno – ekonomicznym.

[2]  Libertarianizm to doktryna społeczno – polityczna rozwinięta pod koniec lat sześćdziesiątych i na początku lat siedemdziesiątych przez Murraya N. Rothbarda, Karla Hessa, Johna Hospersa, Harry’ego Browne’a, Davida D. Friedmana, Roya Childsa, Roberta LeFevre’a i innych, głosząca, iż każdy powinien mieć nieograniczoną swobodę dysponowania swoją osobą i własnością, tj. owocami swojej pracy i tym co dobrowolnie otrzymał (dostał lub kupił) od innych (którzy weszli w posiadanie tego w podobny sposób), o ile nie ogranicza swobody dysponowania swoją osobą i własnością komuś innemu. Zob. http://www.libertarianizm.pl/ (stan na 7. VI. 2007)

Zasady relacji państwo – Kościół

5/5 - (2 votes)

Zakończenie pracy magisterskiej

Po przeanalizowaniu zasad jakimi kierują się Kościół Katolicki i Rzeczpospolita Polska można wysnuć następujące wnioski.

Zarówno Kościół Katolicki jak i Rzeczpospolita Polska uznają jako zasadę wolność religijną. Obie społeczności uznają, że źródłem tej wolności jest godność osoby ludzkiej, natomiast przedmiotem tej wolności jest aktywność religijno-światopoglądowa człowieka. Aktywność ta może być indywidualna lub zbiorowa, prywatna lub publiczna. Zarówno dokumenty soborowe jak i Konstytucja RP wymienia trzy podmioty wolności religijnej: człowiek, rodzina oraz wspólnotę religijną. Zarówno prawodawca kościelny jak i polski wskazują na ograniczenia, jakim może podlegać wolność religijna.

Należy zatem uznać, iż zasada wolności religijnej, podana zarówno przez Sobór Watykański II jak i Konstytucje RP są ze sobą zbieżne. Jedynie w przypadku Konstytucji RP mogą pojawić się pewne problemy interpretacyjne. Na podstawie przepisów konstytucyjnych może zrodzi się konflikt pomiędzy prawem rodziców do wychowania i nauczania moralnego swoich dzieci a prawem dzieci do wolności religijnej. Pewne zastrzeżenia przy ograniczeniu wolności religijnej może też budzić użycie sformułowania „bezpieczeństwo państwa”, Tego typu Stwierdzenie stawia bowiem interes państwa ponad dobrem człowieka.

Soborowa zasada autonomii i niezależności Kościoła i Państwa każdego w swojej dziedzinie znajduje swoje odzwierciedlenie w Konstytucyjnej zasadzie poszanowania autonomii i niezależności kościołów i innych związków wyznaniowych. Bez wątpienia jest to centralna zasada wzajemnych relacji obu społeczności. Zasada ta stanowi odrzucenie dotychczasowych, skrajnych stanowisk, zakładających z jednej strony supremacje państwa nad kościołem z drugiej zaś kościoła nad państwem.

Ojcowie Soborowi podają głębokie, teologiczne uzasadnienie tej zasady wywodzące się z autonomii świata doczesnego. Wskazują również na zadania jakie są stawiane poszczególnym członkom kościoła. Kościół jest bowiem społecznością hierarchicznie zbudowana, której członkowie różnią się między sobą ze względu na zadania, jakie spełniają w realizacji misji Kościoła. Inne są więc zadania Biskupów inne duchownych a jeszcze inne wiernych świeckich.

Prawodawca polski w konstytucji zobowiązuje się do poszanowana autonomii i niezależności kościołów i innych związków wyznaniowych. Oznacza to niezależność wzajemnych porządków prawnych. Czynności prawne podejmowane w jednym porządku prawym mogą wywoływać skutek w obszarze drugiego porządku prawnego tylko w określonych przypadkach.

Również w tym przypadku w ramach konstytucji mogą pojawić się pewne trudności interpretacyjne. Autonomia i niezależność państwa i kościołów i innych związków wyznaniowych może być w nieprzychylny sposób interpretowana jako rozdział kościoła od państwa w wersji wrogiej, charakterystycznej dla państw totalitarnych., a co za tym idzie wykluczenia treści religijnych z życia publicznego.

Jednak w zestawieniu z innymi normami konstytucji, zwłaszcza zasadą współpracy pomiędzy państwem a kościołami i innymi związkami wyznaniowymi oraz zasadą bezstronności władz publicznych w sprawie przekonań religijnych, filozoficznych i światopoglądowych wraz z zapewnieniem swobody wyrażania ich w życiu publicznym, poglądy te należy uznać za nieuzasadnione. Zapisy konstytucji wskazują jednoznacznie na przynęcie przez prawodawcę modelu separacji skoordynowanej

Członkami społeczności państwowej jak i społeczności wiernych są ci sami ludzie. Zadaniem zarówno kościoła jak i państwa jest świadczenie ludziom pomocy w osiąganiu dobra wspólnego. Ze względu na to konieczne wydaje się współdziałanie pomiędzy kościołem i państwem. Zasada współdziałania stanowi praktyczną realizacje wyżej wspomnianych zasad: zasady wolności religijnej oraz autonomii i niezależności Kościoła i państwa. Zarówno Kościół Katolicki jak i Rzeczpospolita Polska uznają te zasadę w wzajemnych relacjach, zobowiązując się do współdziałania którego zawsze celem powinno być dobro osoby ludzkiej. Warunki realizacją wspomnianej zasady określone zostały przez Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską podpisany w Warszawie 28 lipca 1993 r. oraz ustawy zwykłe.

Podsumowując, należy stwierdzić, iż postulaty zgłaszane przez Sobór Watykański II zostały w dużej mierze zrealizowane przez prawodawcę w Konstytucji RP. Co prawda sformułowania zawarte w konstytucji mogą stanowić pewne problemy interpretacyjne to jednak zasady zawarte w Konstytucji RP stanowią trwałe podstawy dla działalności kościołów i innych związków wyznaniowych oraz rozwoju religijnego i moralnego ludzi będących członkami obu społeczności odmiennego typu.

Spis ważniejszych aktów prawnych dotyczących funkcjonowania organizacji pozarządowych

5/5 - (2 votes)

1. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 1989 r., Nr 20, poz. 104 z późn. zm.).
2. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1989 r. o fundacjach (tekst jednolity Dz.U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 z późn. zm).
3. Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym /Dz.U. z 1201 r. Nr 17 poz. 209/
4. Ustawa z dnia 1 listopada 999 r. Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. Nr 101, poz. 1178/
5. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego – /Dz.U. Nr 43 poz. 296 z późn. zm./
6. Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz.U. 1998r., Nr 155 poz. 1014 z późn. zm.).
7. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 lipca 1934 r. o sposobach przeprowadzania zbiórek publicznych oraz kontroli nad tymi zbiórkami (Dz.U. 1934 r. Nr 69 poz. 638).
8. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie określenia wykazu organizacji społecznych uprawnionych do działania przed sądem w imieniu lub na rzecz obywateli. (Dz. U. Nr 100, poz. 1080).
9. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62, poz. 627)
10. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r . Prawo autorskie i prawa pokrewne (Dz. U. z 2000 r., nr. 8o, poz. 904)
11. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz.1071 z późn. zmian).
12. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r.

13. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001r., Nr112, poz. 1198).
14. Ustawa z dnia 12 maja 2000r. o zasadach wspierania rozwoju regionalnego (Dz.U. z 2000r., Nr 48, poz. 550).

15. Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (tekst jednolity ustawy na podstawie obwie¬szcze¬nia Ministra Środowiska w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie przyrody, ogło¬szo¬nego w Dz.U. z 2001 r. Nr 99 poz. 1079).
16. Ustawa z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2001,Nr 13, poz. 113).
17. Rozporządzenie Ministra Polityki Socjalnej z dnia 13 stycznia 1999r. w sprawie zlecania przez Pań¬stwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych organizacjom poza¬rzą¬do¬wym oraz jednostkom samorzą¬du terytorialnego zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej, spo¬łecznej i le¬czniczej (Dz.U. z 1999r, Nr 7, poz. 58).
18. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 czerwca 2000r. w sprawie za¬sad i form współdziałania administracji publicznej z innymi podmiotami oraz wzorów ofert, umów i sprawozdań z realizacji zadań pomocy społecznej (Dz.U. z 2000r., Nr 55, poz. 662).
19. Ustawa z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996r., Nr 13, poz. 74 z późn. zm.).
20. Ustawa z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 1998r., Nr. 91, poz. 578 z późn. zm.).

21. Ustawa z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie wojewódzkim (Dz.U. z 1998r., Nr. 91, poz. 576 z późn. zm.).
22. Ustawa z 4 września 1997 r. o działach admini¬stra¬cji rządowej (DZ.U. z 1997 r., nr 82, poz.928 z późn. zm.).