Przemiany i trwanie poszczególnych ustrojów

5/5 - (4 votes)

praca zaliczeniowa

Wstęp

Przemiany i trwanie poszczególnych ustrojów politycznych zależą od wielu czynników, takich jak społeczne, ekonomiczne, polityczne i kulturowe.

Monarchia, jako ustrój polityczny, trwała przez wiele stuleci, jednak w wyniku rewolucji i przemian społecznych, wiele monarchii zostało zastąpionych przez inne formy rządów, takie jak republika czy demokracja.

Dyktatura, jako ustrój polityczny, może trwać przez długi okres czasu, jednak jest to ustrój, który jest często niestabilny i podatny na przemiany. Dyktatury często kończą się rewolucjami lub przemianami politycznymi, które doprowadzają do zmiany ustroju na demokrację.

Demokracja jest ustrojem, który może trwać przez długi okres czasu, jednak również jest on podatny na przemiany. W niektórych krajach demokracja może być ograniczona lub niepełna, co prowadzi do powstania autorytarnych rządów. Demokracje również mogą zmieniać się w zależności od sytuacji politycznej i ekonomicznej danego kraju.

Z drugiej strony, ustrój federalny, jakim jest Unia Europejska, mimo licznych prób ich zmiany, trwa w swoim kształcie od ponad 70 lat. Obecnie jednak, UE przeżywa poważne kryzysy, takie jak brexit, kryzys migracyjny czy kryzys związany z pandemią COVID-19, co wpływa na trwanie i przemiany tego ustroju.

Monarchia

Przyczyną upadku monarchii, niezależnie od jej postaci, jest albo spór w otoczeniu władcy, albo zbytnie rozszerzenie władzy monarchy i jego samowola[1]. Zamachy stanu najczęściej wywołane są takie czynniki, jak krzywda, strach lub pogarda, a kierują się bądź przeciwko osobie władcy, bądź przeciw jego panowaniu[2].

Zachowaniu władzy króla sprzyja ograniczenie jej zakresu[3]. Z kolei tyran, aby utrzymać się na stanowisku, ma do dyspozycji dwie drogi. Po pierwsze, winien swym rządom nadać charakter jak najbardziej królewski lub przynajmniej sprawiać wrażenie, że to czyni[4]. Na drugi sposób składają się: staranie o to, by poddani byli jak najbardziej małoduszni, szerzenie wzajemnej nieufności pośród nich oraz utrzymywanie ich niemocy do działania[5]. Do każdej z obu grup metod Arystoteles podaje cały szereg drobiazgowych wskazówek technicznych[6].

Arystokracja

Arystokracja w sensie właściwym załamuje się wtedy, gdy jakaś grupa ludzi, przeświadczona o swoich walorach etycznych, nie ma dostępu do godności i musi znosić supremację gorszych od siebie. Może wówczas dojść do wyłonienia tyranii.
Pseudoarystokracja, czyli ustrój o cechach demokratycznych i oligarchicznych, ulega rozstrojowi, kiedy obie te grupy cech nie są właściwie zmieszane. Przekształca się wówczas w oligarchię, jeżeli rządzący skupiają w swych rękach większość posiadłości i mają zbytnią swobodę życia. Zmienia się natomiast w demokrację, kiedy zubożony lud doprowadza rządzących do oddania majątków i władzy[7].

Oligarchia

Oligarchia ulega gwałtownej przemianie wskutek albo ucisku warstw niższych, albo rozłamu w łonie jej samej. To pierwsze ma miejsce wtedy, gdy lud wyłania ze siebie opozycję i ta doprowadza do obalenia władzy. Drugi przypadek zachodzi, jeżeli część możnych nie zostaje dopuszczona do rządów albo jeżeli rządzący, roztrwoniwszy swe majątki, zaprowadzają tyranię[8].

Niepostrzeżenie może się dokonać przemiana oligarchii w demokrację, kiedy zamożność ludności wzrasta, a cenzus majątkowy pozostaje bez zmian. Wtedy wszyscy uzyskują dostęp do godności[9].

Utrzymaniu oligarchii służą następujące zabiegi: opieka nad ubogimi, przydzielanie im stanowisk dających dochód, wyrównywanie doznanych przez nich krzywd, ustanowienie dwóch cenzusów: niższego dla mniej znacznych urzędów i wyższego dla ważniejszych, związanie z najwyższymi urzędami specjalnych świadczeń na rzecz państwa (liturgii) w celu zniechęcenia ubogich do ich sprawowania itp.[10]

Demokracja

Przyczynami rozstroju demokracji jest zawsze działalność demagogów, która sprawia, że demokracja przekształca się z łagodnej w skrajną, albo też przechodzi w oligarchię bądź tyranię.

Demokracja staje się skrajna, gdy demagodzy grając na ambicji tłumu nawołują go, by objął rządy ponad prawem, a tłum ochoczo idzie za tym głosem[11].

Demokracja przechodzi w oligarchię wtedy, gdy demagodzy z zamiarem przypochlebienia się ludowi i utrwalenia jego władzy prowokują wystąpienia przeciw możnym, czy to wytaczając im procesy, czy to podjudzając tłumy, czy wreszcie rujnując ich finansowo. Wywołują tym samym skutek wręcz przeciwny do zamierzonego, gdyż zamiast wzmocnienia demokracji doprowadzają do tego, że bogaci jednoczą się i obaliwszy demokrację ustanawiają oligarchię[12].

Demokracja przemienia się w tyranię wówczas, gdy demagog jest zarazem dowódcą wojskowym i urósłszy w siłę przejmuje władzę w państwie[13].

Demokrację utrwalają takie zabiegi jak: w stosunku do bogatych — chronienie ich przed nadmiernymi obciążeniami finansowymi i pochopnym wytaczaniem procesów sądowych, przydzielanie im pewnych godności urzędowych, udawanie, że ma się na oku ich korzyść itp.; w stosunku do biednych — rozdzielanie między nich nadwyżek skarbowych w wysokości pozwalającej założenie własnego interesu, przydzielanie urzędów na krótki czas, tak by wszyscy mogli je sprawować itp.[14]

Zakończenie

W każdym ustroju politycznym, przemiany i trwanie są związane z różnymi czynnikami, które mogą być zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne i mogą być wynikiem różnych czynników, takich jak społeczne, ekonomiczne, polityczne i kulturowe. Dlatego, te przemiany i trwanie nie są przewidywalne, ponieważ zależą od wielu zmiennych czynników, które mogą się zmieniać w czasie. Warto zauważyć, że przemiany i trwanie ustrojów politycznych nie są jednorodne na całym świecie. W jednych krajach dany ustrój może trwać przez wiele lat, a w innych krajach jego trwanie może być krótkotrwałe.


[1] Zob. Pol. V 8, 1 23 [1310a 1313a].

[2] Zob. Pol. V 8, 8 15 [1311a 1312a].

[3] Zob. Pol. V 9, 1 [1313a].

[4] Zob. Pol. V 9, 10 [1314a].

[5] Zob. Pol. V 9, 8 9 [1314a].

[6] Zob. Pol. V 9. W. Kornatowski, Rozwój…, ss. 356n., podaje, że prawdopodobnie na tych ustępach z Arystotelesa wzorował się N. Machiavelli pisząc Księcia.

[7] Zob. Pol. V 6 [1306b 1307b].

[8] Zob. Pol. V 5, 1 10 [1305a 1306b].

[9] Zob. Pol. V 5, 11 [1306b].

[10] Zob. Pol. V 7, 12 13 [1309a].

[11] Zob. Pol. IV 4, 3 6 [1292a]; V 4, 6 [1305a].

[12] Zob. Pol. V 4, 1 3 [1304b 1305a].

[13] Zob. Pol. V 4, 4 [1305a].

[14] Zob. Pol. V 7, 11 [1309a].

Grzywna w celu przymuszenia

5/5 - (4 votes)

praca magisterska z administracji

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku polegającego na: znoszeniu lub zaniechaniu czegoś (np. znoszenie wstępu służby drogowej na przyległy do drogi publicznej grunt, bądź wykonawców prac geodezyjnych – na grunt i do obiektów budowlanych albo zaniechanie handlu w miejscu niedozwolonym); wykonaniu czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (np. stawienie się do poboru wojskowego lub na przykład art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384 z późn. zm.) nakłada na osoby przebywające na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązki polegające na poddawaniu się badaniom mającym na celu pobraniu lub dostarczenie materiału do tych badań, poddawaniu się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, poddawaniu się obowiązkowemu leczeniu, obowiązkowej hospitalizacji, izolacji, kwarantannie i nadzorowi epidemiologicznemu oraz udzieleniu wyjaśnień istotnych dla zapobiegania chorobom zakaźnym. W przypadku nie wykonania tych obowiązków dobrowolnie właściwe organy egzekucyjne mogą doprowadzić do ich wykonania przy zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia.

Grzywna ta nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. Dowodem na to są postanowienia art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którymi, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części, niekiedy za zgodą organu wyższego stopnia. 3 Grzywnę można wymierzyć zarówno osobom fizycznym, ale także można ją stosować  wobec  osób  prawnych  oraz  jednostek  organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej. Można jednocześnie grzywnę celem przymuszeniem stosować wobec całych jednostek organizacyjnych (osób prawnych), jak też na ich przedstawicieli (osób zobowiązanych do czuwania nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązku).

Nie ma przeszkód prawnych do nałożenia grzywny w celu przymuszenia na organy władzy publicznej, zwłaszcza na organy administracji, oraz na zakłady publiczne. 4

Grzywna może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z wyjątkiem grzywny nakładanej celem spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub w zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy – w takim przypadku grzywna jest jednorazowa. W razie nie wykonania obowiązku związanego z możliwością nałożenia jednorazowej grzywny, organ orzeka o wykonaniu zastępczym. Wysokość tej jednorazowej grzywny, w przypadku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, stanowi iloczyn 1/5 ceny 1m2  powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonej przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej. 5

Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. W postanowieniu znajduje się wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, iż niewykonanie obowiązku w terminie spowoduje nałożenie dalszych grzywien w tej samej lub wyższej kwocie. Wyrok z dnia 30 listopada 1998 r. (sygn. akt I S.A. 793/98), uznał, iż w postanowieniu o nałożeniu grzywny, nie może zostać pominięte określenie terminu co stanowi naruszenie prawa materialnego. Powyższa wada postanowienia, jako  mająca  wpływ   na  wynik  sprawy,   powoduje   konieczność   jego   uchylenia  w postępowaniu zażaleniowym  na podstawie  art. 138. 1 pkt 2 w zw. Z art. 144   Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

Grzywnę, nieziszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych. Obowiązek uiszczenie nałożonych grzywien nie przechodzi na spadkobierców lub następców prawnych zobowiązanego. Jest to więc obowiązek ściśle osobisty, który wygasa z chwilą śmierci zobowiązanego.

Ustawodawca wprowadził tylko górne granice wysokości nakładanych grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając swobodę organom egzekucyjnym w zakresie szczegółowego ustalenia ich wysokości. Swoboda ta jednak powinna mieścić się w granicach wyznaczonych przez normy regulujące zasady postępowania egzekucyjnego, egzekucyjnego zwłaszcza zasadę celowości i zasadę stosowania najłagodniejszych środków egzekucyjnych. Górne granice nakładanych grzywien są uzależnione od rodzaju podmiotów, na które będą nakładane. I tak w stosunku do osób fizycznych, fizycznych więc zobowiązanych lub ich przedstawicieli ustawowych, a także osób będących przedstawicielami ustawowymi bądź statutowymi zobowiązanego oraz osób zobowiązanych do czuwania nad wykonaniem obowiązku, grzywna w celu przymuszenia (jedna) nie może przekroczyć kwoty 5.000 zł. Natomiast suma łącznie nałożonych (wielokrotnie) grzywien nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł. Znacznie wyższe grzywny mogą być nakładane na osoby prawne i jednostki organizacyjne, które nie posiadają osobowości prawnej. W stosunku do tych jednostek grzywna w celu przymuszenia nie może przekroczyć kwoty 25.000 zł., zaś nakładana wielokrotnie nie może przekroczyć łącznie kwoty 100.000 zł. 6


T. Jędrzejewski, M. Pasternak, P. Rączka, Administracyjne…, s. 201.

W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie…, s. 301.

P. Przybysz, Postępowanie…, s. 335.

L. Żukowski, R. Sawuła, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Warszawa 2002, s. 226.

Kontrola działalności koncesjonowanej

5/5 - (3 votes)

Zasady prowadzenia kontroli, uprawnienia kontrolerów i kontrolowanego przedsiębiorstwa ciepłowniczego określa Prawo działalności gospodarczej. Postępowanie kontrolne jest w praktyce prowadzone przez upoważnionych pracowników Urzędu Regulacji Energetyki lub właściwy oddział terenowy URE. Może też być powierzane innym organom administracji wyspecjalizowanym w kontroli danego rodzaju działalności [232], z reguły różnego rodzaju inspekcjom, w drodze porozumienia administracyjnego – swoistej umowy prawa publicznego.[233] Należy podkreślić, iż art.21 ust.6 Prawa działalności gospodarczej jednoznacznie stwierdza o możliwości zlecenia kontroli innemu organowi administracji. Niemożliwe jest więc zlecenie dokonania takich czynności jednostkom organizacyjnym nie będącym organami państwowymi, chociażby posiadały stosowne w tym zakresie kwalifikacje.

Zakres kontroli

Zakres kontroli jaką może przeprowadzać URE jako organ koncesyjny, w myśl art. 21 ustawy – Prawo działalności gospodarczej, jest dość szeroki i może obejmować kontrolę działalności koncesjonariusza w obszarze:

1) zgodności prowadzonej działalności gospodarczej z udzieloną koncesją;

2) przestrzegania warunków wykonywania działalności gospodarczej, podlegającej koncesjonowaniu;

3) obronności lub bezpieczeństwa państwa; ochrony bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli lub innego ważnego interesu publicznego[234].

Na podkreślenie zasługuje możliwość przeprowadzenia kontroli w zakresie ochrony ważnego interesu publicznego, w ramach którego mieści się także interes gospodarki narodowej oraz ochrony bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli.

Czynności kontrolne

Czynności kontrolne upoważnionych przedstawicieli Prezesa URE są typowymi czynnościami kontrolnymi. Wszczyna się je na podstawie upoważnienia wydanego przez Prezesa URE.

Osoby upoważnione do dokonywania kontroli są – w myśl ustawy Prawo działalności gospodarczej – uprawnione m.in. do wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części, gdzie jest prowadzona działalność gospodarcza, w takich dniach i godzinach, w jakich jest prowadzona lub powinna być prowadzona ta działalność. Dokonujący czynności kontrolnych mogą żądać od przedsiębiorcy pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji oraz udostępnienia danych mających związek z przedmiotem kontroli. Generalizując, można stwierdzić, że organ kontrolujący może żądać, a kontrolowany powinien udostępnić wszelkie dane, które są niezbędne dla zrealizowania celu kontroli i wszechstronnego zbadania działalności koncesjonariusza.[235]

Sposób prowadzenia kontroli i jej konsekwencje

Kontrola powinna być sprawowana w taki sposób, aby nie utrudniała prowadzenia działalności gospodarczej. Odnieść do niej można także postulat fachowości, wiarygodności i rzetelności.

Każda kontrola powinna zakończyć się sporządzeniem protokółu kontroli, z którego treścią powinien być zapoznany przedsiębiorca, którego ona dotyczy. Ma to na celu umożliwienie mu złożenie stosownych wyjaśnień (także na piśmie), co do uwag organu kontrolnego (koncesyjnego) oraz zarzutów dotyczących naruszenia warunków realizowania koncesji. Kontrola powinna być prowadzona w obecności kontrolowanego lub osoby zastępującej go. W przypadku gdy np. kontrolowany utrudniałby przeprowadzenie kontroli przez odmowę uczestniczenia w niej, kontrola taka powinna być przeprowadzona w obecności przywołanego świadka. Ma to na celu ochronę interesów koncesjonariusza oraz zapewnienie obiektywności kontroli. [236]

Jeżeli w wyniku kontroli Prezes URE stwierdzi, że koncesjonowana działalność gospodarcza prowadzona jest w niezgodzie z koncesją, nieprzestrzeganie są warunki koncesji albo podmiot gospodarczy prowadzi działalność zagrażającą interesom gospodarki narodowej, obronności lub bezpieczeństwu państwa (także bezpieczeństwu obywateli), może wezwać do usunięcia uchybień. W tym celu określa termin, w którym powinno to nastąpić. Wezwanie takie ma znaczenie prawne. Jeżeli podmiot nie usunie uchybień w wyznaczonym terminie, organ koncesyjny może cofnąć koncesję lub ograniczyć zakres lub przedmiot działalności gospodarczej określonej w koncesji[237].

Sformułowanie „może” sugeruje, że decyzja w tym zakresie zależy od uznania organu administracji. Wydaje się jednak, że w przypadku, gdy uchybienia w prowadzonej działalności koncesjonowanej prowadzą do naruszenia prawa albo są jego naruszeniem, organ koncesyjny powinien obligatoryjnie cofnąć koncesję, w przeciwnym wypadku oznaczałoby to tolerowanie stanów niezgodnych z prawem, a w dalszej kolejności – „biurokratyczną” legalizację stanu bezprawności.


232 art. 21 ust. 6 Prawa działalności gospodarczej

233 M. Waligórski Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań, 2001 r. str. 246

234 M. Waligórski Nowe prawo działalności gospodarczej. Poznań 2001 r. str. 245

235 M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej , Zakamycze 2000, str. 361

236 M. Waligórski, Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań 2001 str. 247

237 M. Zdyb Prawo działalności gospodarczej , Zakamycze 2000, str. 367

Zasady postępowania egzekucyjnego

5/5 - (3 votes)

W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie, zarówno zasady ogólne postępowania administracyjnego uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego (zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego), jak i zasady postępowania egzekucyjnego, uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na wszystkich organach administracji publicznej (w tym i organach egzekucyjnych) spoczywa obowiązek przestrzegania obowiązujących zasad ogólnych postępowania. Jest tak, dlatego ponieważ, owe zasady to nic innego jak przepisy prawne rangi ustawowej, stosowane samodzielnie albo współstosowane z innymi przepisami regulującymi dane postępowanie.

Zasady ogólne postępowania egzekucyjnego stanowią integralną część dalszych przepisów regulujących procedurę egzekucyjną i ich nieprzestrzeganie lub nieprawidłowe stosowanie może stanowić o rażącym naruszeniu przepisów, uzasadniającym, np. uchylenie postanowienia.

Adresatami zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego są, przede wszystkim organ egzekucyjny oraz wierzyciel. Obowiązki i uprawnienia wynikające z tych zasad dotyczą bezpośrednio obu tych organów.

Można wyróżnić trzy grupy zasad występujących w postępowaniu egzekucyjnym. Pierwsza grupa zasad obejmuje zasady charakterystyczne dla całego systemu prawa obowiązującego w państwie, jak np. zasada praworządności, zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada równości wobec prawa, zasada zaufania, zasada udzielenia informacji, zasada prawdy obiektywnej, itd. Zasady te obowiązują we wszystkich postępowaniach, zarówno sądowych, jak i administracyjnych. Należy je zatem stosować również w postępowaniu egzekucyjnym.[1]

Druga kategoria zasad, to zasady przyjęte z ogólnego postępowania administracyjnego.

Trzeci katalog zasad  to zasady charakterystyczne dla postępowania egzekucyjnego, uregulowane w ustawie egzekucyjnej. Są to:

 Zasada celowości. Nakazuje ona stosować środki prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku.  Organy egzekucyjne  realizując tą  zasadę  powinny  dobierać w konkretnej sytuacji także środki  egzekucji,  które  stwarzają  sprzyjające  warunki do  efektywnego osiągnięcia celu, ale w sposób najmniej dolegliwy dla zobowiązanego.[2]

Zasada celowości stanowi jedna z najważniejszych zasad postępowania egzekucyjnego, bowiem wiele innych zasad skodyfikowanych w ustawie egzekucyjnej wynika z tej zasady bądź też znajduje w niej uzasadnienie.

Zasada prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej. Prowadzenie egzekucji administracyjnej nie należy do kompetencji uznaniowych organów i wierzycieli obowiązków poddanych tej egzekucji. Są oni zobowiązani do wszczęcia  egzekucji i doprowadzenia tą drogą do wykonania tych obowiązków. Zasada ta oznacza też przyznanie środkom egzekucyjnym pierwszeństwa przed środkami represyjnymi, jeżeli takowe są przewidziane za niewykonanie danych obowiązków. Przy tym ewentualne zastosowanie środka represyjnego nie może być traktowane jako alternatywa wykonania obowiązku, a więc nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji.[3]

W wyroku z dnia 14 marca 2001 r. (sygn. Akt l SA/Lu 452/00), NSA stwierdził, że: „wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego wobec dłużników Skarbu Państwa jest ustawowym obowiązkiem urzędu skarbowego, a zatem wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszcząć egzekucję”.

Zasada stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie. Sformułowana jest w art. 7.1 ustawy. Polega ona na tym, że organ egzekucyjny może stosować wyłącznie środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub sformułowane w ustawach szczególnych np. nakaz uboju chorego zwierzęcia. Środki te muszą być stosowane tylko do celów wskazanych w ustawie.[4]

Zasada poszanowania minimum egzystencji. Istota tej zasady wyraża się tym, że dopuszczalne jest „prowadzenie egzekucji na majątku tylko o tyle, o ile przez to nie będzie zagrożone minimum utrzymania osoby zobowiązanej oraz tych osób, które ona utrzymuje w wykonaniu ustawowego obowiązku”.[5]

W ustawie wymienia się szczegółowo przedmioty niepodlegające egzekucji, a więc przedmioty urządzenia domowego, pościel, bieliznę zobowiązanego i rodziny, wkłady oszczędnościowe osoby fizycznej łącznie do wysokości równej trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, papiery osobiste, obrączki, ślubne z metali szlachetnych, przedmioty niezbędne do nauki, do wykonywania praktyk religijnych.

Segment pokojowy i lodówka natomiast są przedmiotami, które podlegają egzekucji administracyjnej (wyrok NSA, SA/Łd 2983/95, 18.12.1996 r.). Nie są to bowiem podstawowe przedmioty urządzenia domowego niezbędne dłużnikowi i jego rodzinie. Innym przykładem jest ( wyrok NSA, ISA/Gd 1180/96, z dnia 7 marca 1997 r.) gdzie organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący przez cały czas, w którym wykorzystywał przedmiotowy samochód jako taksówkę osobową nie zmniejszał zadłużenia nawet mimo rozłożenia na raty, fakt dysponowania prawem własności do tego samochodu, fakt potencjalnych możliwości zarobkowania skarżącego w zawodzie kierowcy -trafnie przyjął, iż pozbawienie skarżącego przedmiotowego samochodu nie pozbawi go możliwości zarobkowania oraz nie pogorszy jego sytuacji materialnej, skoro -jak uprzednio wykazywał to sam skarżący – eksploatacja tegoż samochodu przyniosła mu w efekcie same straty z tej działalności.

Zasada niezbędności postępowania egzekucyjnego. Zasada ta wiąże się z wcześniej omawianą zasadą celowości. Istotą zasady niezbędności jest to, że egzekucja administracyjna może być prowadzona tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania celu egzekucji, jakim jest wykonanie obowiązku. Jeśli zatem cel ten został już osiągnięty, gdyż egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany, a także jeśli cel egzekucji nie może zostać zrealizowany ze względu na to, że obowiązek stał się bezprzedmiotowy, to w myśl art.7.3. ustawy, stosowanie środków egzekucyjnych jest niedopuszczalne.

Przejawem zasady niezbędności jest przewidziany w art. 45.1 ustawy egzekucyjnej obowiązek odstąpienia przez organ egzekucyjny i egzekutora od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty należności pieniężnych, a także wtedy, gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.[6]

Zasada zagrożenia. Organ egzekucyjny nie może prowadzić egzekucji, jeżeli w niektórych wypadkach zobowiązanemu (pomimo takiego wymogu) nie doręczono upomnienia, wskazanego w artykule 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Chodzi tu zatem o naruszenie zasady zagrożenia, która obliguje do uprzedzenia postępowania egzekucyjnego wezwaniem zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku.

Zaznaczyć też należy, że w niektórych przypadkach, dopuszczalnym jest stwierdzenie w   tytule wykonawczym, że  doręczenie  upomnienia nie było konieczne, ale wówczas należy wskazać przepis prawa, który zwalnia od doręczenia takiego upomnienia. Zasady zagrożenia nie stosuje się przy egzekucji z tytułów państwa obcego (art. 660. l p. e. a.).

Zasada niekonkurencyjności form przymusu państwowego. Stosowanie środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym nie jest przeszkodą w wymierzeniu kary w postępowaniu karnym, postępowaniu dyscyplinarnym za niewykonanie obowiązku, jeżeli ma to znamiona czynu karalnego. [7]

Zasada zachowania pewnych względów wobec zobowiązanego. Jej istota wyraża się w tym, że w postępowaniu egzekucyjnym należy unikać sprawiania zobowiązanemu niepotrzebnych dolegliwości i wyrządzania szkód. Zgodnie z art. 52.1 p. e. a., tylko wyjątkowo można dokonywać czynności egzekucyjnych w dni wolne od pracy lub w porze nocnej. Postępowanie egzekucyjne powinno być tak prowadzone, aby zobowiązany nie poniósł szkody niewłaściwego lub bezzasadnego prowadzenia egzekucji. [8]


[1] T. Jędrzejowski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne…, s. 41.

[2] K. Chorąży, Postępowanie administracyjne i postępowanie egzekucyjne, Kraków 2002, s. 227.

[3] E. Smoktunowicz, Egzekucja administracyjna i sądowoadministracyjna, Warszawa 1995, s. 20.

[4] W. Chrścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne, Zielona Góra 1999, s. 252.

[5]  M. Jaroszyński, M. Zimmermann, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1956, s. 404.

[6] T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne…, s. 49.

[7] B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie…, s. 407.

[8] Ibidem, s. 439.

Władza menedżera nad podwładnym i jej źródła

5/5 - (5 votes)

Władza to możność kierowania jakimś zespołem ludzkim i dysponowania zasobami z racji nadrzędnej pozycji zajmowanej w organizacji. Władza polega na kontroli zachowań i kierowaniu zachowaniami.

Władza opiera się na możliwości bezpośredniego kontrolowania rzeczy i wartości, które inni cenią, bądź na dysponowaniu środkami które umożliwiają osiągnięcie tych rzeczy lub wartości.

Władza w firmie może przyjmować kilka postaci:

  1. Władza wymuszana – opiera się na postrzeganiu przez podwładnego, że wywierający wpływ ma prawo go karać i że kara będzie nieprzyjemna albo uniemożliwi mu zaspokajanie jakiejś potrzeby.
  2. Władza nagradzania – opiera się na postrzeganiu przez podwładnego, że wywierający wpływ może nagrodzić i że nagroda będzie przyjemna lub zaspokoi jaką potrzebę
  3. Władza legalna – opiera się na przyswojonych przez podwładnego poglądach, wywołujących w nim przekonanie, że wywierający wpływ ma prawo w pewnych granicach wpływać na jego postępowanie (tradycyjne rozumienie władzy)
  4. Władza odniesienia – opiera się na chęci podwładnego do identyfikowania się z charyzmatycznym przywódcą, za którym idzie ze ślepą wiarą i postępuje zgodnie z jego wskazaniami (władza zasadzająca się na przewodzeniu)
  5. Władza eksperta – opiera się na postrzeganiu przez podwładnego, że przywódca posiada szczególną wiedzę czy doświadczenie, które może być przydatne w zaspokajaniu jego potrzeb.
  6. Władza przedstawicielska – jest delegowaniem uprawnień w górę przez grupę z domniemaną akceptacją podporządkowania się przywódcy tak długo, jak długo radzi sobie z podwładnymi i zmierza w pożądanym przez nich kierunku.

Każda władza ma swoje źródło. Głownie wymienia się jako źródła uprawnienia wynikające z przepisów prawa, z pozycji w organizacji. Rzadziej natomiast nieprzeciętne zdolności, umiejętności, talent, wyobraźnię.

Zakres władzy formalnej określają kompetencje przypisane organizacyjne danemu stanowisku pracy. Władza powiązana jest zawsze z działaniem, a jej miarą stopień osiągania celu.