Kontrola działalności koncesjonowanej

5/5 - (3 votes)

Zasady prowadzenia kontroli, uprawnienia kontrolerów i kontrolowanego przedsiębiorstwa ciepłowniczego określa Prawo działalności gospodarczej. Postępowanie kontrolne jest w praktyce prowadzone przez upoważnionych pracowników Urzędu Regulacji Energetyki lub właściwy oddział terenowy URE. Może też być powierzane innym organom administracji wyspecjalizowanym w kontroli danego rodzaju działalności [232], z reguły różnego rodzaju inspekcjom, w drodze porozumienia administracyjnego – swoistej umowy prawa publicznego.[233] Należy podkreślić, iż art.21 ust.6 Prawa działalności gospodarczej jednoznacznie stwierdza o możliwości zlecenia kontroli innemu organowi administracji. Niemożliwe jest więc zlecenie dokonania takich czynności jednostkom organizacyjnym nie będącym organami państwowymi, chociażby posiadały stosowne w tym zakresie kwalifikacje.

Zakres kontroli

Zakres kontroli jaką może przeprowadzać URE jako organ koncesyjny, w myśl art. 21 ustawy – Prawo działalności gospodarczej, jest dość szeroki i może obejmować kontrolę działalności koncesjonariusza w obszarze:

1) zgodności prowadzonej działalności gospodarczej z udzieloną koncesją;

2) przestrzegania warunków wykonywania działalności gospodarczej, podlegającej koncesjonowaniu;

3) obronności lub bezpieczeństwa państwa; ochrony bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli lub innego ważnego interesu publicznego[234].

Na podkreślenie zasługuje możliwość przeprowadzenia kontroli w zakresie ochrony ważnego interesu publicznego, w ramach którego mieści się także interes gospodarki narodowej oraz ochrony bezpieczeństwa lub dóbr osobistych obywateli.

Czynności kontrolne

Czynności kontrolne upoważnionych przedstawicieli Prezesa URE są typowymi czynnościami kontrolnymi. Wszczyna się je na podstawie upoważnienia wydanego przez Prezesa URE.

Osoby upoważnione do dokonywania kontroli są – w myśl ustawy Prawo działalności gospodarczej – uprawnione m.in. do wstępu na teren nieruchomości, obiektu, lokalu lub ich części, gdzie jest prowadzona działalność gospodarcza, w takich dniach i godzinach, w jakich jest prowadzona lub powinna być prowadzona ta działalność. Dokonujący czynności kontrolnych mogą żądać od przedsiębiorcy pisemnych lub ustnych wyjaśnień, okazania dokumentów lub innych nośników informacji oraz udostępnienia danych mających związek z przedmiotem kontroli. Generalizując, można stwierdzić, że organ kontrolujący może żądać, a kontrolowany powinien udostępnić wszelkie dane, które są niezbędne dla zrealizowania celu kontroli i wszechstronnego zbadania działalności koncesjonariusza.[235]

Sposób prowadzenia kontroli i jej konsekwencje

Kontrola powinna być sprawowana w taki sposób, aby nie utrudniała prowadzenia działalności gospodarczej. Odnieść do niej można także postulat fachowości, wiarygodności i rzetelności.

Każda kontrola powinna zakończyć się sporządzeniem protokółu kontroli, z którego treścią powinien być zapoznany przedsiębiorca, którego ona dotyczy. Ma to na celu umożliwienie mu złożenie stosownych wyjaśnień (także na piśmie), co do uwag organu kontrolnego (koncesyjnego) oraz zarzutów dotyczących naruszenia warunków realizowania koncesji. Kontrola powinna być prowadzona w obecności kontrolowanego lub osoby zastępującej go. W przypadku gdy np. kontrolowany utrudniałby przeprowadzenie kontroli przez odmowę uczestniczenia w niej, kontrola taka powinna być przeprowadzona w obecności przywołanego świadka. Ma to na celu ochronę interesów koncesjonariusza oraz zapewnienie obiektywności kontroli. [236]

Jeżeli w wyniku kontroli Prezes URE stwierdzi, że koncesjonowana działalność gospodarcza prowadzona jest w niezgodzie z koncesją, nieprzestrzeganie są warunki koncesji albo podmiot gospodarczy prowadzi działalność zagrażającą interesom gospodarki narodowej, obronności lub bezpieczeństwu państwa (także bezpieczeństwu obywateli), może wezwać do usunięcia uchybień. W tym celu określa termin, w którym powinno to nastąpić. Wezwanie takie ma znaczenie prawne. Jeżeli podmiot nie usunie uchybień w wyznaczonym terminie, organ koncesyjny może cofnąć koncesję lub ograniczyć zakres lub przedmiot działalności gospodarczej określonej w koncesji[237].

Sformułowanie „może” sugeruje, że decyzja w tym zakresie zależy od uznania organu administracji. Wydaje się jednak, że w przypadku, gdy uchybienia w prowadzonej działalności koncesjonowanej prowadzą do naruszenia prawa albo są jego naruszeniem, organ koncesyjny powinien obligatoryjnie cofnąć koncesję, w przeciwnym wypadku oznaczałoby to tolerowanie stanów niezgodnych z prawem, a w dalszej kolejności – „biurokratyczną” legalizację stanu bezprawności.

232 art. 21 ust. 6 Prawa działalności gospodarczej

233 M. Waligórski Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań, 2001 r. str. 246

234 M. Waligórski Nowe prawo działalności gospodarczej. Poznań 2001 r. str. 245

235 M. Zdyb, Prawo działalności gospodarczej , Zakamycze 2000, str. 361

236 M. Waligórski, Nowe prawo działalności gospodarczej, Poznań 2001 str. 247

237 M. Zdyb Prawo działalności gospodarczej , Zakamycze 2000, str. 367

Zasady postępowania egzekucyjnego

5/5 - (3 votes)

W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mają zastosowanie, zarówno zasady ogólne postępowania administracyjnego uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego (zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego), jak i zasady postępowania egzekucyjnego, uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na wszystkich organach administracji publicznej (w tym i organach egzekucyjnych) spoczywa obowiązek przestrzegania obowiązujących zasad ogólnych postępowania. Jest tak, dlatego ponieważ, owe zasady to nic innego jak przepisy prawne rangi ustawowej, stosowane samodzielnie albo współstosowane z innymi przepisami regulującymi dane postępowanie.

Zasady ogólne postępowania egzekucyjnego stanowią integralną część dalszych przepisów regulujących procedurę egzekucyjną i ich nieprzestrzeganie lub nieprawidłowe stosowanie może stanowić o rażącym naruszeniu przepisów, uzasadniającym, np. uchylenie postanowienia.

Adresatami zasad ogólnych postępowania egzekucyjnego są, przede wszystkim organ egzekucyjny oraz wierzyciel. Obowiązki i uprawnienia wynikające z tych zasad dotyczą bezpośrednio obu tych organów.

Można wyróżnić trzy grupy zasad występujących w postępowaniu egzekucyjnym. Pierwsza grupa zasad obejmuje zasady charakterystyczne dla całego systemu prawa obowiązującego w państwie, jak np. zasada praworządności, zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada równości wobec prawa, zasada zaufania, zasada udzielenia informacji, zasada prawdy obiektywnej, itd. Zasady te obowiązują we wszystkich postępowaniach, zarówno sądowych, jak i administracyjnych. Należy je zatem stosować również w postępowaniu egzekucyjnym.[1]

Druga kategoria zasad, to zasady przyjęte z ogólnego postępowania administracyjnego.

Trzeci katalog zasad  to zasady charakterystyczne dla postępowania egzekucyjnego, uregulowane w ustawie egzekucyjnej. Są to:

 Zasada celowości. Nakazuje ona stosować środki prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku.  Organy egzekucyjne  realizując tą  zasadę  powinny  dobierać w konkretnej sytuacji także środki  egzekucji,  które  stwarzają  sprzyjające  warunki do  efektywnego osiągnięcia celu, ale w sposób najmniej dolegliwy dla zobowiązanego.[2]

Zasada celowości stanowi jedna z najważniejszych zasad postępowania egzekucyjnego, bowiem wiele innych zasad skodyfikowanych w ustawie egzekucyjnej wynika z tej zasady bądź też znajduje w niej uzasadnienie.

Zasada prawnego obowiązku prowadzenia egzekucji administracyjnej. Prowadzenie egzekucji administracyjnej nie należy do kompetencji uznaniowych organów i wierzycieli obowiązków poddanych tej egzekucji. Są oni zobowiązani do wszczęcia  egzekucji i doprowadzenia tą drogą do wykonania tych obowiązków. Zasada ta oznacza też przyznanie środkom egzekucyjnym pierwszeństwa przed środkami represyjnymi, jeżeli takowe są przewidziane za niewykonanie danych obowiązków. Przy tym ewentualne zastosowanie środka represyjnego nie może być traktowane jako alternatywa wykonania obowiązku, a więc nie stanowi przeszkody do prowadzenia egzekucji.[3]

W wyroku z dnia 14 marca 2001 r. (sygn. Akt l SA/Lu 452/00), NSA stwierdził, że: „wszczęcie administracyjnego postępowania egzekucyjnego wobec dłużników Skarbu Państwa jest ustawowym obowiązkiem urzędu skarbowego, a zatem wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem, czy wszcząć egzekucję”.

Zasada stosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie. Sformułowana jest w art. 7.1 ustawy. Polega ona na tym, że organ egzekucyjny może stosować wyłącznie środki egzekucyjne przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub sformułowane w ustawach szczególnych np. nakaz uboju chorego zwierzęcia. Środki te muszą być stosowane tylko do celów wskazanych w ustawie.[4]

Zasada poszanowania minimum egzystencji. Istota tej zasady wyraża się tym, że dopuszczalne jest „prowadzenie egzekucji na majątku tylko o tyle, o ile przez to nie będzie zagrożone minimum utrzymania osoby zobowiązanej oraz tych osób, które ona utrzymuje w wykonaniu ustawowego obowiązku”.[5]

W ustawie wymienia się szczegółowo przedmioty niepodlegające egzekucji, a więc przedmioty urządzenia domowego, pościel, bieliznę zobowiązanego i rodziny, wkłady oszczędnościowe osoby fizycznej łącznie do wysokości równej trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, papiery osobiste, obrączki, ślubne z metali szlachetnych, przedmioty niezbędne do nauki, do wykonywania praktyk religijnych.

Segment pokojowy i lodówka natomiast są przedmiotami, które podlegają egzekucji administracyjnej (wyrok NSA, SA/Łd 2983/95, 18.12.1996 r.). Nie są to bowiem podstawowe przedmioty urządzenia domowego niezbędne dłużnikowi i jego rodzinie. Innym przykładem jest ( wyrok NSA, ISA/Gd 1180/96, z dnia 7 marca 1997 r.) gdzie organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący przez cały czas, w którym wykorzystywał przedmiotowy samochód jako taksówkę osobową nie zmniejszał zadłużenia nawet mimo rozłożenia na raty, fakt dysponowania prawem własności do tego samochodu, fakt potencjalnych możliwości zarobkowania skarżącego w zawodzie kierowcy -trafnie przyjął, iż pozbawienie skarżącego przedmiotowego samochodu nie pozbawi go możliwości zarobkowania oraz nie pogorszy jego sytuacji materialnej, skoro -jak uprzednio wykazywał to sam skarżący – eksploatacja tegoż samochodu przyniosła mu w efekcie same straty z tej działalności.

Zasada niezbędności postępowania egzekucyjnego. Zasada ta wiąże się z wcześniej omawianą zasadą celowości. Istotą zasady niezbędności jest to, że egzekucja administracyjna może być prowadzona tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania celu egzekucji, jakim jest wykonanie obowiązku. Jeśli zatem cel ten został już osiągnięty, gdyż egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany, a także jeśli cel egzekucji nie może zostać zrealizowany ze względu na to, że obowiązek stał się bezprzedmiotowy, to w myśl art.7.3. ustawy, stosowanie środków egzekucyjnych jest niedopuszczalne.

Przejawem zasady niezbędności jest przewidziany w art. 45.1 ustawy egzekucyjnej obowiązek odstąpienia przez organ egzekucyjny i egzekutora od czynności egzekucyjnych, jeśli zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty należności pieniężnych, a także wtedy, gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.[6]

Zasada zagrożenia. Organ egzekucyjny nie może prowadzić egzekucji, jeżeli w niektórych wypadkach zobowiązanemu (pomimo takiego wymogu) nie doręczono upomnienia, wskazanego w artykule 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Chodzi tu zatem o naruszenie zasady zagrożenia, która obliguje do uprzedzenia postępowania egzekucyjnego wezwaniem zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku.

Zaznaczyć też należy, że w niektórych przypadkach, dopuszczalnym jest stwierdzenie w   tytule wykonawczym, że  doręczenie  upomnienia nie było konieczne, ale wówczas należy wskazać przepis prawa, który zwalnia od doręczenia takiego upomnienia. Zasady zagrożenia nie stosuje się przy egzekucji z tytułów państwa obcego (art. 660. l p. e. a.).

Zasada niekonkurencyjności form przymusu państwowego. Stosowanie środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym nie jest przeszkodą w wymierzeniu kary w postępowaniu karnym, postępowaniu dyscyplinarnym za niewykonanie obowiązku, jeżeli ma to znamiona czynu karalnego. [7]

Zasada zachowania pewnych względów wobec zobowiązanego. Jej istota wyraża się w tym, że w postępowaniu egzekucyjnym należy unikać sprawiania zobowiązanemu niepotrzebnych dolegliwości i wyrządzania szkód. Zgodnie z art. 52.1 p. e. a., tylko wyjątkowo można dokonywać czynności egzekucyjnych w dni wolne od pracy lub w porze nocnej. Postępowanie egzekucyjne powinno być tak prowadzone, aby zobowiązany nie poniósł szkody niewłaściwego lub bezzasadnego prowadzenia egzekucji. [8]

[1] T. Jędrzejowski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne…, s. 41.

[2] K. Chorąży, Postępowanie administracyjne i postępowanie egzekucyjne, Kraków 2002, s. 227.

[3] E. Smoktunowicz, Egzekucja administracyjna i sądowoadministracyjna, Warszawa 1995, s. 20.

[4] W. Chrścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne, Zielona Góra 1999, s. 252.

[5]  M. Jaroszyński, M. Zimmermann, Polskie prawo administracyjne, Warszawa 1956, s. 404.

[6] T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne…, s. 49.

[7] B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie…, s. 407.

[8] Ibidem, s. 439.

Władza menedżera nad podwładnym i jej źródła

5/5 - (5 votes)

Władza to możność kierowania jakimś zespołem ludzkim i dysponowania zasobami z racji nadrzędnej pozycji zajmowanej w organizacji. Władza polega na kontroli zachowań i kierowaniu zachowaniami.

Władza opiera się na możliwości bezpośredniego kontrolowania rzeczy i wartości, które inni cenią, bądź na dysponowaniu środkami które umożliwiają osiągnięcie tych rzeczy lub wartości.

Władza w firmie może przyjmować kilka postaci:

  1. Władza wymuszana – opiera się na postrzeganiu przez podwładnego, że wywierający wpływ ma prawo go karać i że kara będzie nieprzyjemna albo uniemożliwi mu zaspokajanie jakiejś potrzeby.
  2. Władza nagradzania – opiera się na postrzeganiu przez podwładnego, że wywierający wpływ może nagrodzić i że nagroda będzie przyjemna lub zaspokoi jaką potrzebę
  3. Władza legalna – opiera się na przyswojonych przez podwładnego poglądach, wywołujących w nim przekonanie, że wywierający wpływ ma prawo w pewnych granicach wpływać na jego postępowanie (tradycyjne rozumienie władzy)
  4. Władza odniesienia – opiera się na chęci podwładnego do identyfikowania się z charyzmatycznym przywódcą, za którym idzie ze ślepą wiarą i postępuje zgodnie z jego wskazaniami (władza zasadzająca się na przewodzeniu)
  5. Władza eksperta – opiera się na postrzeganiu przez podwładnego, że przywódca posiada szczególną wiedzę czy doświadczenie, które może być przydatne w zaspokajaniu jego potrzeb.
  6. Władza przedstawicielska – jest delegowaniem uprawnień w górę przez grupę z domniemaną akceptacją podporządkowania się przywódcy tak długo, jak długo radzi sobie z podwładnymi i zmierza w pożądanym przez nich kierunku.

Każda władza ma swoje źródło. Głownie wymienia się jako źródła uprawnienia wynikające z przepisów prawa, z pozycji w organizacji. Rzadziej natomiast nieprzeciętne zdolności, umiejętności, talent, wyobraźnię.

Zakres władzy formalnej określają kompetencje przypisane organizacyjne danemu stanowisku pracy. Władza powiązana jest zawsze z działaniem, a jej miarą stopień osiągania celu.

Zakres podmiotowy egzekucji administracyjnej

5/5 - (3 votes)

Szeroko został ustalony zakres podmiotowy widziany od strony podmiotów, wobec których egzekucja może być prowadzona. Obejmuje ona wszystkich zobowiązanych. Ograniczenie wprowadza tylko art. 14.1 p. e. a., który stanowi, że: „przeciwko osobom, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlegają orzecznictwu organów polskich, nie może być prowadzona egzekucja administracyjna, chyba że chodzi o sprawę, w której osoby te podlegają orzecznictwu polskich organów administracyjnych”. W przypadku zrzeczenia się przywileju lub immunitetu – i to wyraźnego, nie dorozumianego,  odnoszącego się do egzekucji administracyjnej – może być ona prowadzona, ale z wyłączeniem egzekucji z mienia używanego do celów służbowych oraz środków egzekucyjnych stosowanych do osób fizycznych.[1]

Zobowiązanymi mogą być różne podmioty, a w szczególności osoby fizyczne, osoby prawne,  jak i  jednostki  organizacyjne  nieposiadające  osobowości   prawnej.

Wyjątki polegają na tym, że nie można stosować określonych środków egzekucyjnych bądź też, że określony środek egzekucyjny może stosować tylko określony organ. Wobec osoby małoletniej nie stosuje się grzywny w celu przymuszenia, a w stosunku do żołnierza w czynnej służbie wojskowej albo funkcjonariusza Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji wywiadu lub Straży Granicznej przymus bezpośredni może zastosować tylko Żandarmeria Wojskowa lub wojskowy organ porządkowy albo organ Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu lub Straży Granicznej.

Zadaniem „innych” podmiotów jest podejmowanie działań zmierzających do zastosowania oraz zrealizowania środka egzekucyjnego. Do tej grupy zaliczamy organ egzekucyjny. Jest nim organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym   lub obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Do podmiotów należy także pracownik organu egzekucyjnego wyznaczony do bezpośredniego wykonania czynności egzekucyjnych. W przypadku egzekucji o charakterze niepieniężnym podmiot ten nazywany jest „egzekutorem”.

Podmiotem o szczególnej pozycji prawnej jest dłużnik zajętej wierzytelności. Podmiot ten nie będąc egzekutorem, bierze udział w stosowaniu określonych środków egzekucyjnych. W roli dłużnika zajętej wierzytelności może wystąpić pracodawca, bank, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasant, dłużnik zobowiązanego oraz inne podmioty realizujące, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego.

Do podmiotów w postępowaniu egzekucyjnym należy zaliczyć również wierzyciela. W rozumieniu przepisów ustawy egzekucyjnej jest nim podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.

[1] B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie…, s. 407.

Władza w Estonii

5/5 - (3 votes)

Meie Kodu on Eestimaa!

/”Moim domem jest Estonia!”/

Wyborcza lista Meie Kodu on Eestimaa! (Moim domem jest Estonia!) reprezentowała rosyjskojęzyczną część sceny politycznej w najbardziej na północ położonej republice bałtyckiej. Do sformowania tego sojuszu doszło w styczniu 1995 r. Pierwszym krokiem było taktyczne przyłączenie się Rosyjskiej Ludowej Partii (RNP) do nieco większej Rosyjskiej Partii Estonii(VEE). Było to posunięcie wymuszone przez estońskie prawo o partiach, przewidujące rejestrację partii politycznej tylko w wypadku posiadania przez nią co najmniej 200 członków będących obywatelami estońskimi. Zarejestrowana w grudniu 1994 Rosyjska Partia Estonii mogła pochwalić się 264 posiadaczami partyjnej legitymacji. Rosyjska Ludowa Partia Estonii miała natomiast tylko ok. 100 członków. Mimo zjednoczenia, RNP utrzymała samodzielne struktury i faktycznie pozostała odrębnym ugrupowaniem.

MKoE! utworzyły formalnie te dwie partie, a Zjednoczona Partia Ludowa (EÜRP)początkowo tylko zadeklarowała poparcie dla sojuszu. 7 stycznia 1995 Państwowa Komisja Wyborcza (VVK) zarejestrowała listę Rosjan. “Umowa zastała zawarta w toku rokowań między trzema partiami w ciągu ostatniego tygodnia”- powiedział mediom Aleksiej Siemionow z EÜRP.

W trakcie rokowań ujawniły się duże rozbieżności między liderami partii. Poszło m.in. o podział miejsc na liście krajowej. Pierwsze 20 lokat podzielono ostatecznie między EÜRP, VEE i RNP w proporcji 4:2:1. Także finansowanie kampanii miało przebiegać według tego klucza. Najbardziej niezadowolona z takiego stanu rzeczy była Rosyjska Ludowa Partia, której przypadło zaledwie trzy miejsca w pierwszej dwudziestce listy krajowej. Jej przewodniczący Aleksiej Zybin zaznaczał też: “Przyszli parlamentarzyści MKoE! Powinni mieć prawo głosowania według swego uznania. Jedności wymagają jedynie sprawy etniczne”. Wypowiedź ta potwierdzała jedynie istniejące w rosyjskim środowisku istotne podziały programowe, o których chwilowo, pod naciskiem Moskwy, zapomniano w imię narodowej solidarności.

Niewątpliwie główną siłą koalicji była Estońska Zjednoczona Partia Ludowa (Eestimaa Ühendatud Rahvapartei – EÜRP). Oficjalnie założona w październiku 1994, EÜRP była politycznym przedłużeniem Zgromadzenia Przedstawicielskiego. Skupiało ono Rosjan należących do nurtu związanego na początku lat 90-tych z Jelcynem i Savisaarem, którego celem strategicznym było automatyczne uzyskanie obywatelstwa dla wszystkich mieszkańców kraju i w ten sposób uzyskanie wpływu na politykę rządów. Głównym inicjatorem powstania w styczniu 1993 Zgromadzenia, mającego skupiać wszystkie ugrupowania i stowarzyszenia rosyjskie, był Rosyjski Demokratyczny Ruch Estonii (Ruskoje Demokraticzeskoje Dwiżenije Estonii – RDDE). Ruch powstał w sierpniu 1991 r. (po klęsce “puczu” i delegalizacji Interfrontu i innych prosowieckich przybudówek) z inicjatywy Savisaara. Skupiał rosyjskich przeciwników Interfrontu uznających niepodległość Estonii. Jego głównym estońskim sojusznikiem była Partia Centrum, którą wspierał w wyborach w 1992.

Projekt powołania partii politycznej spowodował podział w Zgromadzeniu Przedstawicielskim. Frakcja Aleksieja Siemionowa chciała ideowo lewicowej partii broniącej interesów “ludu pracującego” niezależnie od kryteriów etnicznych, jednak ostatecznie górę wzięła opcja przewodniczącego Zgromadzenia Nikołaja Jugancowa, przewidująca utworzenie partii w oparciu o kryterium etniczne. Na I Kongresie partii (14.10.1994) przewodniczącym został Wiktor Andriejew, ale w 12-osobowym Prezydium znaleźli się przedstawiciele obu nurtów. O zwycięstwie opcji etnicznej świadczył przymiotnik “zjednoczona”, ale ustępstwem wobec Siemionowa było dodanie do nazwy słowa “ludowa”, które miało podkreślać lewicowość ugrupowania.

Najdłuższym stażem mogła się pochwalić Rosyjska Partia Estonii (Vene Eestis Erakond – VEE). Powstała we wrześniu 1993 r., przekształcając się z Rosyjskiego Związku Narodowego. Ta, skupiająca nacjonalistów rosyjskich, organizacja nawiązywała do przedwojennego “białego” związku o takiej samej nazwie. Założył ją były partyjny dziennikarz Siergiej Kuzniecow, który stanął zresztą na czele VEE.

Reprezentantem drugiego nurtu w estońskiej społeczności Rosjan była Rosyjska Partia Ludowa (Ruskaja Narodnaja Partija – RNP). Stworzyli ją członkowie rosyjskiej nomenklatury związani niegdyś z Gorbaczowem. Początkowo przeciwni niepodległości Estonii, potem stawiali na postulat autonomii terytorialnej płn.-wsch. części kraju (Ida-Virumaa). Po delegalizacji Interfrontu (sierpień 1991), gdzie się głównie skupiali, stworzyli Wspólnotę Rosyjską (Ruskaja Obszczina), na czele której stanęli Aleksiej Zybin i Jurij Kotionkow (kwiecień 1993). Niejednolita politycznie (obok dominujących nacjonalistów sowieckich także nacjonaliści rosyjscy) Wspólnota nigdy przez władze estońskie nie została zarejestrowana. W oparciu o nią sowiecki nacjonalista Zybin założył RNP i stanął na jej czele.

RNP zarzucała dwóm pozostałym rosyjskim ugrupowaniom, że bronią tylko tzw. nowych Rosjan, którzy wzbogacili się na pierestrojce, a tymczasem trzeba walczyć o interesy biednych, a takimi jest większość Rosjan (gł. bazą RNP był zindustrializowany i dotknięty skutkami reform region Ida-Virumaa, gdzie zdobyli w 1993 r. ponad 1/3 samorządowych stanowisk). Dodatkowo Zybin zarzucał partii Kuzniecowa nacjonalizm rosyjski i nawiązywanie do “białej” tradycji. Program RNP łączył nacjonalizm sowiecki z programem socjalistycznym, sprowadzającym się głównie do obrony “osiągnięć systemu socjalistycznego”. Partia Zybina żądała dwujęzyczności w całym kraju, zdecydowanie antyzachodnia, najbliższa była politycznie komunistom Väino Väljasa. Konieczność pokonania 5-procentowego progu skłoniła jednak Zybina do szukania porozumienia z EÜRP i VEE.

Program

RNP nie proponowała konkretnych logicznych rozwiązań, jej program sprowadzał się właściwie do nostalgii za ZSRS i starym ustrojem, nie znalazł więc właściwie odzwierciedlenia w programie wyborczym bloku Meie Kodu on Eestimaa! Program koalicji powtarzał generalnie założenia Zjednoczonej Partii Ludowej, umiarkowanie nacjonalistycznej, z socjalistycznym programem ekonomicznym.

Największa różnica miedzy EÜRP i VEE dotyczyła stosunku do przeszłości. O ile ci pierwsi wypowiadali się o niej pozytywnie, to ugrupowanie Kuzniecowa ostro stwierdzało: “VEE nie zgadza się z nielegalnymi działaniami władzy sowieckiej, oraz z przywilejami dla zbrodniarzy wojennych na koszt obecnych obywateli Estonii”. Kuzniecow uzurpował sobie prawo do tradycji przedwojennej estońskich Rosjan i dlatego tak zdecydowanie odcinał się od okresu sowieckiego.

“Główną przeszkodą w formowaniu się społeczeństwa obywatelskiego jest brak wśród części polityków estońskich jasnej, akceptowanej przez społeczność międzynarodową, wizji rozwiązania problemów nie-estońskiej populacji”- twierdzi EÜRP. Dlatego krytykuje rząd, żąda zmiany prawa o obywatelstwie, chce, by rosyjski był językiem wykładowym na wszystkich szczeblach nauczania, a “życie kulturalne mniejszości powinno być finansowane z budżetów centralnego i lokalnych w proporcjach odpowiadających strukturze ludności zamieszkującej państwo.” Narodowych interesów rosyjskich bronili także nacjonaliści z VEE. Postulowali m.in. dwujęzyczność na obszarach z dużym udziałem ludności rosyjskiej oraz zmiany w prawie wyborczym korzystne dla Rosjan (“Frakcja rosyjska zasiadająca w Riigikogu powinna być proporcjonalna do liczby Rosjan mieszkających w Estonii”). Doceniali także rolę Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, popierając bliskie z nią związki społeczności rosyjskiej.

Rosyjska koalicja nawiązywała do idei II Republiki, czyli nowego państwa (zerwanie ciągłości państwowej z Estonią sprzed 1940 r.) i domagała się “integracji całej ludności, która sobie tego życzy”. Obywatelstwo powinno się przyznawać wszystkim osobom urodzonym w Estonii bez obowiązujących aktualnie wymogów egzaminacyjnych, a dla przybyłych do Estonii przed 1990 r. osłabić kryteria egzaminu językowego.

W wymiarze ekonomicznym celem MKoE! Była “społecznie zorientowana gospodarka rynkowa”. Rosjanie akcentowali rolę związków zawodowych, chcieli kluczowe gałęzie gospodarki (energetyka, transport, komunikacja) pozostawić pod kontrolą państwa. Głosili protekcjonizm wobec rolnictwa (“produkty rolne można dostarczać na rynki St. Petersburga, Pskowa, Moskwy”). Podobnie jak Keskerakond, sprzeciwiali się podatkowi liniowemu. Dopuszczali reprywatyzację tylko za odszkodowaniem, a “prywatyzacja kuponowa powinna objąć wszystkich mieszkańców”.

“Polityka zagraniczna jest dyktowana przede wszystkim interesem ekonomicznym”- uważał rosyjski blok, podkreślając korzyści płynące z ewentualnego wprowadzenia w życie układu o wolnym handlu z Rosją. Dla MKoE! Wzorcem dla Estonii powinna być dawna polityka zagraniczna Finlandii. Konieczny jest rozwój współpracy z Rosją i WNP w ogóle w dziedzinie walki ze zorganizowaną przestępczością, a “ułatwienia, które przysługują cudzoziemcom z Zachodu przyjeżdżającym do Estonii, powinny być takie same dla obywateli Federacji Rosyjskiej”.

Wszystkie trzy partie rosyjskie wypowiadały się jednoznacznie przeciwko przystąpieniu Estonii do NATO i były zwolennikami jej neutralności. Według nich prawdziwą gwarancją bezpieczeństwa kraju są przemiany demokratyczne w Rosji, którym sprzyjałaby normalizacja stosunków estońsko-rosyjskich, zaś warunkiem tego jest zmiana procedur naturalizacyjnych. Równie negatywnie koalicja wypowiadała się o integracji z UE, choć nie głosiła swego stanowiska tak otwarcie, jak w przypadku NATO.

Przeprowadzony na miesiąc przed wyborami sondaż Kuldena nie dawał jeszcze Rosjanom szans na przekroczenie 5-procentowego progu wyborczego. Jeszcze w połowie lutego MKoE! nie było według sondaży kandydatem do znalezienia się w Riigikogu. O tym, że może dojść do wyborczej niespodzianki, przekonywało dopiero ostatnie badanie opinii publicznej. MKoE! uzyskało zaskakująco dobre notowania – około 6%, co dałoby koalicji 5-te miejsce i oczywiście kilka mandatów poselskich.