Niemożność spełnienia przez rządy zachodnie swoich obietnic powszechnego dobrobytu, bezpieczeństwa czy sprawiedliwości społecznej – wraz z nieskutecznymi próbami podejmowania reform – doprowadziły do głębokiego rozczarowania klasą polityczną na całym świecie. Historyk Paul Johnson pisał w swojej książce Historia polityczna świata: „Zmierzch złudzeń co do socjalizmu i innych form kolektywizmu był tylko jedynym aspektem o wiele szerszego zjawiska utraty wiary w dobrodziejstwo instytucji państwa. Państwo zyskało w wieku XX bardzo wiele, zarazem zaś właśnie ono poniosło ogromną porażkę”. W procesach dokonujących się we współczesnym świecie przejawiają się libertariańskie wartości. Komunizmu już prawie nie ma, a niewielu broni jeszcze socjalizmu. Europa Środkowa buduje społeczeństwo, opierając się o wolny rynek i ideę państwa prawa. Rzetelni obserwatorzy współczesnego świata rozumiej ą, że państwo opiekuńcze jest nie do utrzymania i będzie musiało być radykalnie zreformowane. Rewolucja w systemach informacji wzmacnia pozycj ę jednostek i małych grup, podważając tym samym autorytet władzy centralnej.
Libertarianizm jest czasami postrzegany – nawet w Ameryce – jako radykalna filozofia. To oczywiście prawda, gdyż słowo radical wywodzi się od łacińskiego słowa radix oznaczającego „korzeń”, „podstawa”. I faktycznie, libertariańska filozofia głosząc idee równej wolności, przedsiębiorczości, zasady prawa, tolerancji, pluralizmu i rządu konstytucyjnego, jest fundamentalną filozofią współczesnego świata[1]. Idee te stały się tak popularne, że zapominamy o tym, jak szokujące były kiedyś. Libertarianie pragną je stosować bardziej konsekwentnie niż zwolennicy innych ideologii. Mało kto we współczesnym świecie pragnąłby odrzucenia libertariańskich idei. Wszystkie bowiem obecne ideologie przyjmuj ą przynajmniej część z podstawowych zasad klasycznego liberalizmu[2].
Niniejsza praca, jest doskonałym przykładem na to, że rozbudowana instytucja państwa wraz z jej zapleczem socjalnym nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty. Mises w sposób bezkompromisowy broni zasad wolnego rynku, krytykując doktrynę socjalizmu z punktu widzenia ekonomicznego i politycznego, dowodząc, że społeczeństwa socjalistyczne nie mogą osiągnąć racjonalnej alokacji zasobów, gdyż brak w nich prawdziwego systemu cen. Odwołując się do tradycji Szkoły Austriackiej wskazuje konieczność stosowania prakseologii jako metody nauki ekonomii. Kontynuację rozważań Misesa, przejmują w kolejnych latach Friedrich August von Hayek oraz Murray Rothbard, tworząc już jednak własne systemy filozoficzne. Myśli wolnościowe kontynuowane są również przez filozofów nie związanych z Szkołą Austriacką, jak choćby Robert Nozick, który jako przedstawiciel radykalnego liberalizmu poddaje krytyce bardziej rozwinięte struktury państwowe wybiegające poza funkcje ochronne życia i własności. Główne założenia pracy zostały więc w pełni zrealizowane.
Jak się okazuje spora część założeń klasycznego liberalizmu jest realizowana w praktyce przez partie polityczne oraz rozmaite organizacje i stowarzyszenia. W Stanach Zjednoczonych działa Partia Libertariańska , która jest trzecią co do wielkości partią polityczną w USA zaraz po Partii Republikańskiej i Partii Demokratycznej. W Polsce treści wolnościowe pojawiają się w programach politycznych partii Platformy Obywatelskiej i Unii Polityki Realnej. Na świecie działa również szereg inicjatyw o charakterze wolnościowych takich jak: Międzynarodowe Towarzystwo na rzecz Wolności Jednostki czy Libertarian International oraz ośrodków naukowych, które prowadzą badania na rzecz umacniania wartości wolnego rynku są to między innymi: Ludwig von Mises Insytute[3] [4] [5] [6], Cato Instytute[7], oraz Free State Project[8]. W Polsce funkcjonuje Instytut Ludwiga von Misesa, który odwołuje się do tradycji Austriackiej Szkoły ekonomii, dorobku klasycznego liberalizmu i libertariańskiej myśli politycznej.
Krąg kontynuatorów myśli wolnościowej jest więc szeroki a ilość informacji wciąż się powiększa. Propagatorem myśli wolnościowej w Polsce jest Jacek Sierpiński, który wraz ze Stanisławem Górką założył Stowarzyszenie Inicjatyw Wolnościowych „An Arche”, skupiające się na działalności na rzecz obrony i zwiększania indywidualnej wolności człowieka. Również to odważni Polacy „zapoczątkowali upadek komunizmu w Europie Wschodniej, dowodząc, że pokojowy i solidarny opór może przynieść wolność. Obecnie Polska jest wśród przoduj ących krajów demokratycznych w swoim regionie. Historyczne „Nic o nas bez nas” jest ciągle obecne w polskim parlamencie i przypomina posłom, że są oni reprezentantami narodu” . Niewątpliwym faktem tryumfu idei wolnościowych pozostają wciąż dokonywaj ące się przemiany społeczno – gospodarcze. Krytyka socjalizmu z punktu widzenia doktryny liberalnej, pozostaje na to niezbitym dowodem. Pragnienie wolności w Polakach jest więc olbrzymie i napawa optymizmem na przyszłość. Upadek socjalizmu zdaje się być przesądzony, a idealnym stwierdzeniem na to, są słowa Ludwiga von Misesa, iż „Wszystko, co przyczyniło się do wytworzenia bogactwa naszych czasów, ma swe źródło w instytucjach kapitalistycznych. Jest tylko jedna idea, którą można skutecznie przeciwstawić socjalizmowi – liberalizm”.
[1] Zob. Diagram polityczny Nolana (załącznik 5)
[2] D. Boaz, op. cit., s. 9 – 22.
[3] Partia Libertariańska (National Libertarian Party) jest amerykańską partią polityczną, powstałą w 1971 roku. Zob. lp.org
[4] International Society for Indyvidual Liberty. Zob. isil.org
[5] Libertarian International. Network of liberty – minded individuals and organizations in Europe. Zob. libertarian. to
[6] Ludwig von Mises Institute. Zob. mises.org
[7] Cato Instytute. Indyvidual Liberty, Limited Government, Free Markets and Peace. Zob. cato. org
[8] Free State Project. Liberty in Our Lifetime. Zob. freestateproject.org
