Szeroko został ustalony zakres podmiotowy widziany od strony podmiotów, wobec których egzekucja może być prowadzona. Obejmuje ona wszystkich zobowiązanych. Ograniczenie wprowadza tylko art. 14.1 p. e. a., który stanowi, że: „przeciwko osobom, które korzystają z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlegają orzecznictwu organów polskich, nie może być prowadzona egzekucja administracyjna, chyba że chodzi o sprawę, w której osoby te podlegają orzecznictwu polskich organów administracyjnych”. W przypadku zrzeczenia się przywileju lub immunitetu – i to wyraźnego, nie dorozumianego, odnoszącego się do egzekucji administracyjnej – może być ona prowadzona, ale z wyłączeniem egzekucji z mienia używanego do celów służbowych oraz środków egzekucyjnych stosowanych do osób fizycznych.[1]
Zobowiązanymi mogą być różne podmioty, a w szczególności osoby fizyczne, osoby prawne, jak i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.
Wyjątki polegają na tym, że nie można stosować określonych środków egzekucyjnych bądź też, że określony środek egzekucyjny może stosować tylko określony organ. Wobec osoby małoletniej nie stosuje się grzywny w celu przymuszenia, a w stosunku do żołnierza w czynnej służbie wojskowej albo funkcjonariusza Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji wywiadu lub Straży Granicznej przymus bezpośredni może zastosować tylko Żandarmeria Wojskowa lub wojskowy organ porządkowy albo organ Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu lub Straży Granicznej.
Zadaniem „innych” podmiotów jest podejmowanie działań zmierzających do zastosowania oraz zrealizowania środka egzekucyjnego. Do tej grupy zaliczamy organ egzekucyjny. Jest nim organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Do podmiotów należy także pracownik organu egzekucyjnego wyznaczony do bezpośredniego wykonania czynności egzekucyjnych. W przypadku egzekucji o charakterze niepieniężnym podmiot ten nazywany jest „egzekutorem”.
Podmiotem o szczególnej pozycji prawnej jest dłużnik zajętej wierzytelności. Podmiot ten nie będąc egzekutorem, bierze udział w stosowaniu określonych środków egzekucyjnych. W roli dłużnika zajętej wierzytelności może wystąpić pracodawca, bank, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasant, dłużnik zobowiązanego oraz inne podmioty realizujące, zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego.
Do podmiotów w postępowaniu egzekucyjnym należy zaliczyć również wierzyciela. W rozumieniu przepisów ustawy egzekucyjnej jest nim podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
[1] B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie…, s. 407.