Samorządy w krajach Unii Europejskiej odgrywają ważną rolę w realizacji polityki Unii na poziomie lokalnym i regionalnym. Samorządy te pełnią funkcje administracyjne, legislacyjne i wykonawcze, a także odpowiadają za rozwiązywanie problemów związanych z rozwojem gospodarczym, ochroną środowiska, edukacją, zdrowiem, kulturą, transportem i bezpieczeństwem.
Unia Europejska uznaje, że samorządy są ważnymi partnerami w procesie podejmowania decyzji i ich realizacji na poziomie lokalnym i regionalnym. Dlatego też, Unia Europejska stara się wspierać samorządy poprzez udzielanie finansowania na projekty, które przyczyniają się do rozwiązania problemów społecznych i gospodarczych na poziomie lokalnym. Unia Europejska również promuje współpracę między samorządami różnych krajów członkowskich poprzez programy wymiany doświadczeń i współpracy.
W krajach Unii Europejskiej poszerzanie roli samorządu regionalnego w sektorze publicznym odbywa się poprzez dokonywane posunięcia decentralistyczne. W sektorze publicznym samorząd regionalny przejmuje zadania związane z oddziaływaniem na rynki pracy, wspieraniem małych i średnich przedsiębiorstw, zapewnianiem sprzyjających warunków rozwoju przedsiębiorstw zlokalizowanych na danym terytorium, podejmowaniem inwestycji publicznych w sferze infrastruktury. Polityka rozwoju regionów, której podmiotem jest samorząd regionalny, jest reakcją na tradycyjną politykę regionalną, nie zawsze skuteczną wobec przestrzennego zróżnicowania procesów rozwoju społeczno-gospodarczego.
W obszarze polityki regionalnej wynikającej z makroekonomicznych celów polityki gospodarczej niezależnie od racjonalnych przesłanek ekonomicznych często dochodzi do redystrybucji środków publicznych z regionów bogatych do regionów biednych. W warunkach gdy administracja rządowa oddziałuje na rozwój poprzez rozbudowane instrumenty różnych dziedzin polityki gospodarczej (oprócz polityki monetarnej, fiskalnej również poprzez politykę przemysłową, innowacyjną, zatrudnienia), istnieje obawa, iż interwencja w przestrzeń społeczno-ekonomiczną może oznaczać zniekształcenie rynkowych warunków gospodarowania. Stąd też szersze angażowanie się administracji rządowej w sferę rozwoju regionalnego może powodować nieefektywne wydatkowanie ograniczonych krajowych środków publicznych, wzrost biurokracji nadzorującej tę działalność, utrwalanie nieefektywnych struktur instytucjonalnych oraz wprowadzanie regulacji hamujących przedsiębiorczość i rozwój oddolnej mobilizacji potencjałów endogenicznych.[1]
[1] Leszek Patrzałek, Finanse samorządu regionalnego we wspieraniu rozwoju regionu, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław 2019, s. 18