podrozdział pracy licencjackiej

Zadania samorządu gminnego w rozwiązywaniu problemów społecznych

5/5 - (3 votes)

Wstęp pracy licencjackiej

Samorząd gminny odgrywa kluczową rolę w rozwiązywaniu problemów społecznych, które dotykają lokalnej społeczności. Wiele zadań, które stoją przed samorządem gminnym, jest niezbędnych dla poprawy jakości życia mieszkańców, a także dla zapewnienia im bezpieczeństwa i poczucia komfortu. Władze gminne są odpowiedzialne za realizację wielu ważnych projektów, które pomagają rozwiązać różne problemy społeczne, takie jak bezdomność, ubóstwo, brak dostępności do opieki medycznej, niedostateczna edukacja, brak kultury i rozrywki, niebezpieczeństwa dla bezpieczeństwa publicznego, degradacja środowiska i inne.

Celem niniejszej pracy dyplomowej jest zbadanie zadań samorządu gminnego w rozwiązywaniu problemów społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem ich skuteczności i wpływu na lokalną społeczność. Praca będzie się skupiać na analizie działań podejmowanych przez gminy w Polsce, jak również na porównaniu ich z praktykami stosowanymi w innych krajach. Ponadto, praca będzie zawierać wnioski i rekomendacje dotyczące usprawnienia działań samorządu gminnego w zakresie rozwiązywania problemów społecznych.

Wyniki tej pracy będą przydatne dla samorządów gminnych, aby lepiej zrozumieć swoje zadania i obowiązki w zakresie rozwiązywania problemów społecznych, a także dla władz państwowych, aby wesprzeć gminy w realizacji tych zadań. Będzie również przydatna dla naukowców i praktyków zajmujących się społeczną polityką lokalną, jako źródło wiedzy na temat efektywnych sposobów rozwiązywania problemów społecznych na szczeblu lokalnym. Warto podkreślić, że samorząd gminny jest blisko związany z mieszkańcami, co pozwala na lepsze zrozumienie ich potrzeb i oczekiwań. Dlatego też jest on szczególnie ważnym aktorem w procesie rozwiązywania problemów społecznych i budowania zdrowej i zintegrowanej społeczności.

Aby dokładnie przebadać temat, będzie wykorzystana metodologia opierająca się na literaturze i badaniach empirycznych. Praca będzie również uwzględniać opinie ekspertów i praktyków z branży, aby uzyskać pełen obraz sytuacji.

Wniosek, do którego dojdziemy w trakcie naszej pracy, będzie miał znaczące znaczenie dla poprawy jakości życia mieszkańców, jak również dla rozwoju lokalnej społeczności. Dlatego też, jest to temat szczególnie ważny i aktualny, który wymaga dogłębnego zbadania.

Mamy nadzieję, że nasza praca dyplomowa przyczyni się do rozwoju wiedzy na temat roli i zadań samorządu gminnego w rozwiązywaniu problemów społecznych, a także stanowić będzie ważne źródło informacji dla wszystkich zainteresowanych tematyką.

podrozdział pracy licencjackiej

Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, ma kilka zadań w rozwiązywaniu problemów społecznych:

  1. Tworzenie i prowadzenie świetlic, domów kultury, bibliotek i innych miejsc dostępnych dla mieszkańców.
  2. Organizowanie imprez i wydarzeń kulturalnych.
  3. Zaspokajanie potrzeb zdrowotnych mieszkańców, np. poprzez utrzymanie i dostosowywanie sieci szpitali, przychodni i aptek.
  4. Wsparcie rodzin i osób potrzebujących, np. poprzez programy pomocy finansowej i opiekuńczej.
  5. Dbanie o bezpieczeństwo publiczne, np. poprzez utrzymanie i modernizację straży pożarnej i policji.
  6. Ochrona środowiska, np. poprzez zarządzanie odpadami i ochronę przyrody.

Jeśli na przykład chodzi o pomoc społeczną, to w gminie jest ona realizowana przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, a w powiecie przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie. Samodzielnymi podmiotami polityki społecznej oddziałującymi na lokalne środowisko są również zakłady pracy. Rozwiązywaniu problemów społecznych sprzyja również działalność klubów i domów kultury oraz pomoc wolontariuszy.

Istotną rolę w lokalnej polityce społecznej w gminie odgrywają również placówki oświatowe, przedszkola, szkoły podstawowe i gimnazja. Prowadzenie szkół ponadgimnazjalnych pozostaje w kompetencji powiatów. Coraz ważniejszą rolę pełnią także organizacje pozarządowe. Ich liczba w miastach jest zdecydowanie większa niż na wsi, gdzie natomiast większą rolę odgrywa pomoc sąsiedzka. Aktywność jednak organizacji pozarządowych pozostawia jeszcze wiele do życzenia. Organizacje pozarządowe działają nie tylko w obszarze pomocy społecznej, ale również w oświacie, kulturze czy rekreacji.

Wśród organizacji pozarządowych szczególne znaczenie mają grupy samopomocy, które pełnią ważną rolę w aktywizacji środowiska lokalnego. Wymagają one specjalnego wsparcia ze strony gminy, polegającego na udostępnieniu pomieszczenia, umożliwieniu korzystania z infrastruktury czy zapewnieniu możliwości fachowych konsultacji. Stosunkowo niewielką rolę w organizowaniu lokalnej społeczności na rzecz systematycznej pomocy potrzebującym odgrywają Kościoły katolickie, inne kościoły i związki wyznaniowe. O ile rola parafii jest rzeczywiście ograniczona, to jednak duże znaczenie ma Caritas, działający w skali ponadlokalnej[1].

Najistotniejszą rolę w kwestii rozwiązywania problemów społecznych w Gminie Osiek odgrywa Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Osieku. Został on powołany uchwałą Rady Gminy w Osieku z dnia 20 lipca 1990 roku, jako wyodrębniona jednostka budżetowa skupiająca zadania z zakresu pomocy społecznej. Ośrodek zatrudnia ogółem siedmiu pracowników. Realizuje on Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Jednostka realizuje zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej i koordynuje rozwiązywanie problemów społecznych w gminie. Ośrodek Pomocy Społecznej jest realizatorem zadań własnych i zleconych. Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy między innymi:

  • opracowanie i wykonanie Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych,
  • sporządzenie bilansu potrzeb gminy w zakresie pomocy społecznej,
  • udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym,
  • przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych, celowych,
  • opłacanie składek na ubezpieczenie,
  • sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym,
  • świadczenie usług opiekuńczych osobom samotnym i chorym,
  • przyznanie pomocy rzeczowej, np. w postaci dożywiania dzieci w szkole,
  • praca socjalna.

Do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej należą między innymi:

  • przyznawanie zasiłków stałych,
  • przyznawanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną,
  • opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne,
  • świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
  • realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej.

Gmina realizuje także zadania z zakresu dodatków mieszkaniowych (zadanie własne) oraz z zakresu świadczeń rodzinnych (zadanie zlecone).

Państwo nie jest w stanie realizować zadań polityki społecznej bez partnerskiej współpracy z podmiotami lokalnymi oraz regionalnymi. One, z racji swojego umiejscowienia i funkcji są blisko potrzeb indywidualnych oraz społecznych w środowisku zamieszkania. – powtórzenie Podmioty lokalne i regionalne wspólnie z państwem muszą racjonalnie kojarzyć potrzeby i środki na ich zaspokajanie z aktywnością i możliwościami obywateli oraz instytucji wymagających zaspokojenia różnych potrzeb.

[1] A. Kurzynowski (red.), op. cit., s. 307-308.

Zadania gminy – opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych

5/5 - (6 votes)

podrozdział pracy licencjackiej

Jednym z zadań gminy o charakterze obowiązkowym zgodnie z ustawą o pomocy społecznej[1] (jest „opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka”. Do opracowania i realizacji owej strategii niezbędne jest zdiagnozowanie problemów społecznych w zakresie gminy. W oparciu o diagnozę zostaje opracowana strategia rozwiązywania problemów społecznych na najbliższe lata.

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych powinna stanowić podstawę do realizacji względnie trwałych wzorców interwencji społecznych, które to podejmowane są w celu poprawy stanów rzeczy ocenianych negatywnie. Dokument ten charakteryzuje w szczególności działania publicznych i prywatnych instytucji, które rozwiązują kwestie społeczne. Konieczność opracowania Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych wynika wprost z ustawy o pomocy społecznej. Jednak różnorodność problemów społecznych funkcjonujących w gminie skutkuje koniecznością wzięcia pod uwagę również inny aktów prawnych, które mają bardzo istotny wpływ na kształt i konstrukcje dokumentu i rozwiązywania zadań społecznych w przyszłości. Są to m. in.:

  • ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 z pózn. zm.),
  • ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. Nr 122, poz. 1143 z pózn. zm.),
  • ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001),
  • ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231 z pózn. zm.),
  • ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z pózn. zm.),
  • ustawa z dnia 24 kwietnia 1997 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 198).

Oprócz wyżej wymienionych aktów prawnych przy realizacji strategii może zachodzić potrzeba odwołania się również do ustaw i aktów wykonawczych z zakresu ochrony zdrowia, oświaty i edukacji publicznej, budownictwa socjalnego.

Istotną rolę przy formułowaniu Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych pełnią również konsultacje społeczne[2]. Konsultacje społeczne wpisują się w szereg działań samorządu gminnego na rzecz zwiększania partycypacji społecznej w administrowaniu sprawami publicznymi, jak i przewidywalności i przejrzystości lokalnego życia publicznego.

Wyróżniamy pięć podstawowych rodzajów strategii rozwiązywania problemów społecznych.

1. Strategia kar i nagród. Należy ona do strategii najbardziej popularnych i powszechnych. Strategia ta była w przeszłości i jest do dziś realizowana przez prawo i towarzyszą jej instytucje wymiaru sprawiedliwości. Prawo nie jest jednak nieodzownym elementem strategii kar i nagród. Niezbędnym elementem jest natomiast zorganizowany przymus wsparty koniecznością stosowania przemocy. Strategia ta znajduje odwołanie w powszechnie przyjmowanych założeniach, które dotyczą pochodzenia problemów społecznych. Z założeń tych wynika, iż problemy społeczne są konsekwencją działań jednostek naruszających porządek społeczny i jego podstawowe instytucje. Właściwe posługiwanie się karami i nagrodami pozwala albo zapobiec albo rozwiązać określone problemy społeczne – to podstawowe przesłanki kształtujące strategię kar i nagród.

2. Strategia redystrybucji. Nazywana także strategią odpłaty. Możemy ją odnaleźć w najstarszych przekazach prawniczych. Jej klasycznym odpowiednikiem jest tzw. prawo talionu (utożsamiane niekiedy z formułą „oko za oko”). Podstawową funkcją tej strategii jest symboliczne przywrócenie równowagi życia zbiorowego, która została naruszona przez przestępstwo i temu właśnie służyć ma poddawanie zbrodniarza odpowiednim dolegliwościom.

3. Prewencja ogólna i prewencja szczególna. Istotą prewencji ogólnej jest odstraszanie. Nacisk jest kładziony nie tyle na dolegliwość, jaką kara sprawi przestępcy, lecz na nadzieję, że ta dolegliwość zniechęci innych ludzi do popełnienia jeszcze raz tego samego czynu bądź podobnego. Najróżniejsze próby rozwiązywania problemów społecznych oparte na strategii odstraszania są współcześnie podejmowane na szeroką skalę. Podstawowym elementem tej strategii odstraszania jest tworzenie modelu roli negatywnej tj. przedstawianie szerokiej publiczności zachowań uznawanych za niewłaściwe, stwarzające określone problemy tak, by jednocześnie przekonać poszczególne jednostki, że ich konsekwencje ciągną za sobą same niekorzyści. Prewencja szczególna (obezwładnienie) to taki rodzaj strategii rozwiązywania problemów społecznych, który zmierza do pozbawienia ludzi stwarzających te problemy, odpowiednich możliwości działania. Zamysły prewencji szczególnej realizowane są zarówno przez instytucje prawa karnego, jak i system penitencjarny. Regułą prewencji szczególnej kierują się także pracodawcy. Oni, mając na uwadze własny interes, dbają o uniemożliwienie dostępu do określonych stanowisk ludziom, którzy nie zasługują na zaufanie ze względu na swoją przeszłość. Prewencja szczególna znajduje zastosowanie i w działaniach wymiaru sprawiedliwości karnej i w różnych dziedzinach życia zbiorowego.

4. Strategie korekcyjne. Pojawiają się w niej takie elementy jak kara i nagroda, jednak w odróżnieniu od strategii redystrybucji czy prewencji (ogólnej bądź szczególnej) głównie kładzie nacisk na zmianę przesłanek, jakimi kierują się ludzie podejmując takie a nie inne działania, a nie na zmianę indywidualnych zachować tych ludzi. Strategie korekcyjne obejmują całe społeczności. Społeczności te poddawane są działaniu różnorodnych programów sanacyjnych, programów zalecających. Strategie te związane są nierzadko z powrotem do dawnych form życia zbiorowego bądź przyjęciem nowych, rewolucyjnych zasad postępowania.

5. Strategie opiekuńcze. Skierowane głownie na pomoc ludziom ubogim, słabym i cierpiącym. Wspierały również dzieci, ludzi chorych czy też upośledzonych. Z upływem czasu swoim działaniem obejmowały coraz szersze kategorie osób. Dały początek programom mającym na celu pomoc bezrobotnym, imigrantom, matkom samotnie wychowującym dzieci czy ludziom niezdolnym do pracy z racji zaawansowanego wieku. To nieuprzywilejowanie niektórych grup ludności we współczesnych społeczeństwach uznaje się za znaczący problem społeczny. Strategia opiekuńcza wzbudza wiele kwestii spornych i ma swoich przeciwników jak i zwolenników[3].

[ciąg dalszy tej pracy licencjackiej nastąpi…]

[1] Art. 17 ust. 1 Ustawy o pomocy społecznej z dn. 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z pózn. zm.).

[2] Konsultacja społeczna – inaczej ludowa. Instytucja demokracji bezpośredniej (inne instytucje: referendum, inicjatywa ludowa, zgromadzenie ludowe). Jej istotą jest wyrażenie przez członków danej zbiorowości, w drodze głosowania, opinii przedstawionej w sprawie. W odróżnieniu od referendum wyniki konsultacji nie są wiążące dla organów władzy publicznej – E. Olejniczak – Szałowska, Prawo do udziału w referendum lokalnym, Wydawnictwo UŁ, Łódź 2002, s. 13.

[3] K. W. Frieske, P. Poławski, op. cit., s. 17.