Cechy perspektyw analizy władzy

5/5 - (4 votes)

Charakterystyczne cechy trzech omawianych wyżej perspektyw analizy władzy można przedstawić w następujący sposób[1]:

Jednowymiarowa koncepcja władzy kładzie nacisk na:

  • zachowania,
  • podejmowanie decyzji,
  • (kluczowe) kwestie polityczne,
  • obserwowalny (otwarty) konflikt,
  • (subiektywne) interesy postrzegane jako preferowanie określonej polityki ujawniane poprzez aktywność polityczną.

Dwuwymiarowa koncepcja władzy (Połowiczna) krytyka nachylenia behawioralnego Nacisk położony na:

  • podejmowanie decyzji i niepodejmowanie decyzji,
  • kwestie polityczne i kwestie potencjalnie polityczne,
  • obserwowalny (otwarty lub ukryty) konflikt,
  • (subiektywne) interesy postrzegane jako preferowanie określonej polityki lub niezadowolenie z systemu politycznego.

Trójwymiarowa koncepcja władzy Krytyka nachylenia behawioralnego Nacisk położony na:

  • podejmowanie decyzji i kontrolę programu politycznego (niekoniecznie poprzez decyzje),
  • kwestie polityczne i kwestie potencjalnie polityczne,
  • obserwowalny (otwarty lub ukryty) i utajony konflikt,
  • interesy subiektywne i rzeczywiste.

Analiza władzy charakteryzuje się kilkoma cechami:

  1. Interdyscyplinarność – Analiza władzy jest związana z różnymi dziedzinami nauki, takimi jak politologia, socjologia, prawo, ekonomia, psychologia, filozofia i historia.
  2. Multi-poziomowość – Analiza władzy obejmuje różne poziomy, takie jak poziom globalny, regionalny, krajowy i lokalny.
  3. Relacyjność – Analiza władzy skupia się na relacjach między różnymi podmiotami, takimi jak państwo, rząd, partie polityczne, organizacje pozarządowe, media i obywatele.
  4. Zmienność – Analiza władzy musi uwzględniać zmiany zachodzące w systemie politycznym i społecznym, takie jak zmiana rządu, zmiana konstytucji, zmiana wyników wyborów itp.
  5. Porównawczość – Analiza władzy często obejmuje porównanie systemów politycznych i władzy w różnych krajach lub regionach.
  6. Kontekstualność – Analiza władzy musi być rozumiana w kontekście historycznym, kulturowym i społecznym, w którym jest ona związana.

[1] W. Derczyński, A. Jasińska-Kania, J. Szacki (red.), Elementy teorii socjologicznych, PWN, Warszawa 1975,s. 508-509.